Spis treści:
- Najgłośniejsze porwania samolotów w historii
- Dlaczego kontrole na lotniskach w Izraelu są najbardziej rygorystyczne na świecie?
- Szyfrowany język kokpitu. Co oznaczają kody 7500, 7600 i 7700?
Kod 7500 to dla załogi samolotu jeden z najbardziej niepokojących sygnałów, jaki może się pojawić na pokładowym transponderze. Oznacza bezprawną ingerencję, a w praktyce może być informacją, że samolot został porwany.
W środę 30 września właśnie taki sygnał nadał samolot Flydubai lecący z Dubaju do Tel Awiwu. Boeing 737 nagle zmienił kurs i skierował się w stronę Arabii Saudyjskiej. Jednocześnie zaczął gwałtownie pikować i przyśpieszać. Izrael poderwał myśliwce, a przez pewien czas nie było jasne, co właściwie dzieje się na pokładzie. Ostatecznie samolot bezpiecznie wylądował w Tabuku, a kolejne informacje wskazały, że za alarmem stała konfrontacja między pilotami, a nie klasyczne porwanie.
Sam fakt, że pojedynczy sygnał z kokpitu może w ciągu kilku minut uruchomić reakcję wojskową, pokazuje, jak bardzo zmieniło się podejście do bezpieczeństwa lotniczego. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu porwanie samolotu było jednym z najbardziej charakterystycznych zagrożeń dla pasażerów.
Zobacz również:
Najgłośniejsze porwania samolotów w historii
Lot El Al 426
Lot miał odbyć się z lotniska Leonardo da Vinci-Fiumicino w Rzymie na lotnisko Lod w Tel Awiwie 23 lipca 1968 r. Po wzbiciu się w powietrze piloci poprosili załogę o kawę. Kiedy załoga podawała napój, dwóch porywaczy powiązanych z Ludowym Frontem Wyzwolenia Palestyny wdarło się przez drzwi do kokpitu. Jeden z nich uderzył inżyniera pokładowego kolbą pistoletu i zmienił kierunek lotu do Algieru. Drugi porywacz w tym czasie zagroził pasażerom pistoletem i odbezpieczonym granatem ręcznym. Maszyna wylądowała w Dar El Beida. Pasażerów spoza Izraela wysłano do Francji, a reszta oraz 10-osobowa załoga byli przetrzymywani jako zakładnicy do końca porwania. Negocjacje trwały ponad 40 dni. W końcu wszyscy zostali uwolnieni w zamian za 16 skazanych więźniów arabskich. Był to najdłuższy przypadek porwania samolotu pasażerskiego i jednocześnie jedyna udana próba porwania samolotu El Al.
Lot Sabena 571
Czterech członków Organizacji Czarnego Września - palestyńskiej grupy terrorystycznej - 8 maja 1972 roku porwało samolot pasażerski. Zażądali od Izraela uwolnienia 315 palestyńskich więźniów w zamian za zakładników. Po wylądowaniu grozili wysadzeniem samolotu wraz z pasażerami, mieli przy sobie pistolety, granaty ręczne oraz pasy z materiałami wybuchowymi. Następnego dnia rozpoczęła się akcja ratunkowa. Komandosi przebrani za techników lotniczych szturmowali samolot, zabijając obu porywaczy w ciągu dwóch minut. Schwytali także dwie porywaczki. Uratowali 90 pasażerów, jednak w wymianie ognia rannych zostało trzech z nich, a jeden zmarł później w wyniku odniesionych obrażeń.
Lot Germanwings 9525
Podobne porwania miały miejsce także w Europie. Lot 9525 linii Germanwings rozbił się 24 marca 2015 roku w Alpach. Wszyscy pasażerowie - łącznie 150 osób - zginęli na pokładzie. Po starcie z Barcelony i osiągnięciu wysokości przelotowej samolot zaczął się zniżać, a piloci nie reagowali. Nie zgłosili także żadnego sygnału "mayday". Późniejsze dochodzenie wykazało, że podczas lotu włączony był autopilot. Jeden z kapitanów zostawił drugiego, aby udać się do toalety, tymczasem drugi przejął stery i zablokował drzwi do kokpitu. Przez ostatnie osiem minut lotu nie słychać żadnej rozmowy, jedynie stabilny oddech drugiego pilota. Świadomie nie odpowiadał na wezwania kontroli lotów i uruchomił opadanie maszyny, po czym doprowadził do wypadku. W jego domu znaleziono zwolnienie lekarskie obejmujące także dzień zdarzenia. Wcześniej miał kilkumiesięczną przerwę, ponieważ leczył się na depresję.
Zobacz również:
Dlaczego kontrole na lotniskach w Izraelu są najbardziej rygorystyczne na świecie?
Na większości lotnisk zazwyczaj dociera się dwie godziny przed startem samolotu. W Izraelu należy być na miejscu minimum trzy godziny przed planowanym wylotem, a najlepiej jeszcze wcześniej - szczególnie w okresach wzmożonego ruchu.
Powodem jest szczegółowa oraz skrupulatna kontrola podczas wylotu z kraju. Najpierw służby sprawdzają dokumenty, po czym następuje seria pytań. Celnik może chcieć wiedzieć: z kim podróżowaliśmy po Izraelu, gdzie się zatrzymaliśmy oraz kim jest dla nas towarzysz podróży - jak długo się znamy, czy razem mieszkamy. Kolejne pytania dotyczą bagażu - czy mieliśmy go zawsze przy sobie, a także czy ktoś był przy nas podczas pakowania. Należy się także spodziewać pytań po podłożu religijnym oraz o przewożenie pamiątek i przedmiotów niebezpiecznych.
Nie wszyscy turyści znają język - co w przypadku, gdy nie mówią po angielsku?
Nie ma powodów do obaw - celnicy są przygotowani na taki scenariusz i mają gotowe plansze z pytaniami w wielu językach, w tym w języku polskim. Podczas kontroli po prostu wskazują wybrane pytanie palcem.
Po kontroli paszportowej i przepytaniu nadchodzi pora na kontrolę bagażową. Na bagaż oraz paszport często naklejana jest mała naklejka z kodem kreskowym lub kolorem.
Oprócz tych nietypowych etapów kontroli, na pasażerów czeka także standardowe sprawdzenie bagażu i elektroniki. Jeśli w paszporcie widnieją pieczątki z krajów arabskich, np. z Egiptu czy ZEA, mogą pojawić się kolejne pytania podczas wywiadu.
Przy wjeździe do Izraela także trzeba być gotowym na nietypowe i czasami niezbyt subtelne pytania dotyczące naszego życia, jednak jest ich mniej niż przy wyjeździe.
Szyfrowany język kokpitu. Co oznaczają kody 7500, 7600 i 7700?
Załoga podczas lotu używa zaszyfrowanego języka, aby zapobiegać wybuchom paniki na pokładzie. Dzięki szyfrowi personel może błyskawicznie zareagować, nie stresując przy tym pasażerów.
Najważniejsze i powszechnie znane kody alarmowe to 7500, 7600 i 7700.
Co oznacza kod 7500?
Jest to najbardziej mroczny ze wszystkich kodów. Jeżeli pilot wpisze w transponder "7500", na pokładzie nic się nie zmieni - nie będzie żadnego sygnału alarmowego, jednak kontroler lotów na ziemi od razu wie, że samolot został uprowadzony. Po odebraniu takiego sygnału służby i wojsko są natychmiast stawiane w stan najwyższej gotowości.
Co oznacza kod 7600?
Ten ciąg liczb informuje kontrolerów, że nastąpiła utrata łączności, a piloci nie słyszą wieży, jednak wciąż lecą i nawigują zgodnie z planem. Samolot nie znajduje się w bezpośrednim stanie niebezpieczeństwa. Kontrola ruchu lotniczego wie wtedy, że załoga nie słyszy poleceń głosowych i zapewnia maszynie bezpieczną przestrzeń powietrzną - w tym separację od innych samolotów.
Co oznacza kod 7700?
Jest to oznaka, że na pokładzie wystąpiła ogólna sytuacja awaryjna. Piloci informują w ten sposób, że wymagana jest natychmiastowa uwaga. Dzięki temu służby mogą udzielić priorytetowej obsługi - na przykład szybkiego awaryjnego lądowania lub zmiany trasy. Kod "7700" wpisuje się m.in. w sytuacji pożaru na pokładzie, awarii silnika, problemów z paliwem, nagłej choroby pasażera lub członka załogi czy utraty ciśnienia w kabinie.
