Naukowcy przeanalizowali wyniki 57 badań wykorzystujących obrazowanie mózgu u osób cierpiących na dwa główne typy zaburzeń snu - dyssomnie, obejmujące m.in. bezsenność i trudności z utrzymaniem snu oraz parasomnie, do których zaliczają się lunatykowanie, koszmary senne czy lęki nocne.
Różne zaburzenia, różne zmiany
Analiza wykazała, że u osób z parasomniami zmiany najczęściej dotyczą tylnej części zakrętu obręczy - obszaru mózgu zaangażowanego w regulację emocji, motywację i podejmowanie decyzji. Zdaniem autorów może to tłumaczyć, dlaczego osoby z tego typu zaburzeniami częściej doświadczają wahań nastroju, problemów z zachowaniem czy trudności z kontrolowaniem emocji.
Jednocześnie zarówno u osób z parasomniami, jak i dyssomniami, zaobserwowano zmniejszoną aktywność wzgórza - struktury odpowiadającej za przetwarzanie napływających informacji, utrzymanie uwagi i sprawne funkcjonowanie procesów poznawczych. Tego typu zmiany mogą przekładać się na gorszą koncentrację, wolniejsze reakcje i większe ryzyko urazów, szczególnie u osób starszych.
Lepsza diagnostyka i skuteczniejsze leczenie
Autorzy podkreślają, że połączenie wyników wielu badań pozwoliło po raz pierwszy uzyskać tak szeroki obraz wpływu zaburzeń snu na mózg: "Coraz pilniejsze staje się zrozumienie tego, co dzieje się w mózgu. Łącząc wyniki wielu badań, uzyskaliśmy wyraźniejszy obraz wpływu zaburzeń snu na jego strukturę i funkcjonowanie oraz wskazaliśmy kierunki dalszych badań" - powiedział Matthew Sutherland, neurobiolog poznawczy z Florida International University.
Naukowcy liczą, że w przyszłości podobne analizy pozwolą wcześniej wykrywać zaburzenia snu i lepiej dopasowywać terapię do konkretnego pacjenta. Planują również dokładniej zbadać, w jaki sposób poszczególne parasomnie, jak lunatykowanie czy zaburzenia związane ze śnieniem, wpływają na funkcjonowanie mózgu.
Wyniki sugerują, że zmiany strukturalne związane z zaburzeniami snu mogą zakłócać funkcjonowanie rozproszonych sieci mózgowych, co może prowadzić do zmian w funkcjach poznawczych, emocjonalnych i motywacyjnych
