Burze słoneczne a ryzyko zawału serca. Naukowcy odkryli powiązania
Słońce towarzyszy nam każdego dnia, dostarczając energii oraz wpływając na samopoczucie. Jednak jego nadmiar niesie poważne ryzyko zdrowotne. Nie tylko w postaci udarów czy raka skóry, ale - jak wynika z najnowszych badań - potencjalnie także przez zaburzenia pola magnetycznego Ziemi, co może zwiększać ryzyko zawału serca. Odkrycie to otwiera nowe kierunki badań nad wpływem kosmicznej pogody na ludzki organizm.
Słońce a nasze zdrowie. Przegrzanie, udar słoneczny, rak skóry i nie tylko
Od lat wiele mówi się o tym, jak groźne może być nadmierne wystawianie się na działanie promieni słonecznych. Doskonale znamy skutki przegrzania organizmu, ryzyko udaru słonecznego czy rozwój poważnych chorób skóry, takich jak czerniak. Choć Słońce jest niezbędne do życia i potrafi poprawić samopoczucie, jego nadmiar szybko staje się realnym zagrożeniem dla zdrowia.
Okazuje się jednak, że to nie jedyny sposób, w jaki nasza gwiazda może wpływać na człowieka. Badanie opublikowane w medycznym czasopiśmie naukowym rzuca nowe światło na konsekwencje aktywności słonecznej - tym razem wskazując na możliwy związek burz słonecznych z ryzykiem zawału serca.
- Wciąż niejasne jest zrozumienie roli pogody kosmicznej, a konkretnie zaburzeń geomagnetycznych (GMD) wywołanych aktywnością słoneczną, na stan zdrowia. Jednym z pojawiających się powiązań jest wpływ pogody kosmicznej na zawały mięśnia sercowego (MI) - wyjaśniają badacze w artykule.
Burze słoneczne zakłócają pole magnetyczne Ziemi. To prowadzi do zawałów?
Naukowcy wysnuli tę tezę po tym, jak przeanalizowali dane z miasta São José dos Campos w Brazylii, obejmujące okres intensywnej aktywności słonecznej (1998-2005). Zestawili przypadki zawałów serca z poziomem zakłóceń pola magnetycznego Ziemi wywołanych burzami słonecznymi. Analiza objęła informacje od 871 mężczyzn i 469 kobiet.
- Analizowane dni sklasyfikowaliśmy jako spokojne, umiarkowane lub niespokojne. Dane dotyczące stanu zdrowia podzieliliśmy według płci i grupy wiekowej - do 30 lat; między 31 a 60 rokiem życia; powyżej 60 lat - powiedział agencji FAPESP Luiz Felipe Campos de Rezende, badacz z brazylijskiego Narodowego Instytutu Badań Kosmicznych (INPE) i autor korespondencyjny artykułu.
Zaobserwowano wyraźny wzrost ryzyka w dniach, gdy pole magnetyczne Ziemi było zaburzone. Choć standardowo zawały serca częściej występowały u mężczyzn, to właśnie u kobiet - zwłaszcza w wieku od 31 do 60 lat - w dniach wpływu burz słonecznych na Ziemię liczba zawałów była nawet trzykrotnie wyższa, niż w dniach spokojnych geomagnetycznie.
Potrzeba szerzej zakrojonych badań nad wpływem pogody kosmicznej na zdrowie człowieka
Autorzy badania sugerują, że kobiety mogą być bardziej wrażliwe na zmiany geomagnetyczne, choć mechanizmy tego zjawiska nie są jeszcze dobrze poznane. W grę mogą wchodzić zmiany ciśnienia krwi, rytmu serca czy zaburzenia rytmu okołodobowego. Badanie ma charakter obserwacyjny i dotyczy jednej lokalizacji, więc jego wyniki należy traktować jako wstępne - mogą otwierać drzwi do zaawansowanych analiz na dużej grupie, uwzględniającej różne zakątki świata.
- To pierwsze badanie na ten temat przeprowadzone na naszych szerokościach geograficznych, ale nie jest ono rozstrzygające. Dlatego jego celem nie jest wywoływanie niepokoju wśród populacji, zwłaszcza wśród kobiet [...] Uważamy jednak, że te wyniki stanowią empiryczny wynik o hipotetycznym znaczeniu i trafności, którego nie należy ignorować w kontekście naukowym - zaznaczył Luiz Felipe Campos de Rezende.
W kontekście prognozowanej wysokiej aktywności słonecznej w 2025 roku i nadchodzących latach, wyniki te mogą mieć znaczenie dla profilaktyki zdrowotnej i dalszych badań nad wpływem środowiska kosmicznego na organizm człowieka.
Wyniki badań są dostępne na łamach czasopisma naukowego "Communications Medicine".
