Dieta ketogeniczna kojarzy się przede wszystkim z odchudzaniem. Naukowcy z Uniwersytetu w Coimbrze w Portugalii przeanalizowali dziesiątki wcześniejszych prac naukowych i doszli do wniosku, że ten sposób odżywiania może pomagać chronić także przed niektórymi chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak choroba Alzheimera, Parkinsona czy Huntingtona.
Jak dieta ketogeniczna wpływa na pracę mózgu?
Dieta ketogeniczna opiera się na dużej ilości tłuszczów i białka przy jednoczesnym ograniczeniu węglowodanów. W efekcie organizm przestawia się na spalanie tłuszczu zamiast glukozy, czyli cukru będącego zwykle głównym źródłem energii. Ten stan nazywany jest ketozą, to tak w skrócie, jak ona działa.
Według autorów, którzy przeanalizowali dziesiątki wcześniejszych badań naukowych, właśnie ten mechanizm może mieć znaczenie dla zdrowia mózgu. Problemy z wykorzystywaniem glukozy są bowiem związane z wieloma chorobami neurodegeneracyjnymi. W takiej sytuacji alternatywnym paliwem mogą stać się ketony, czyli związki powstające podczas spalania tłuszczów.
Badania analizowane przez portugalskich naukowców sugerują, że ketony mogą wspierać funkcjonowanie neuronów i częściowo rekompensować niedobory energii obserwowane między innymi w chorobie Alzheimera.
Korzyści wykraczają poza dostarczanie energii
Autorzy zwracają uwagę, że potencjalnych korzyści może być więcej. W badaniach na zwierzętach ketony pomagały ograniczać stany zapalne związane z chorobą Parkinsona i stwardnieniem rozsianym. Wspierały również autofagię, czyli naturalny proces usuwania uszkodzonych elementów komórek, a także wpływały korzystnie na bakterie jelitowe powiązane z prawidłową pracą mózgu.
- Dieta ketogeniczna może służyć jako uzupełniająca interwencja metaboliczna wspierająca leczenie specyficzne dla danej choroby poprzez zwiększanie odporności metabolicznej organizmu i przyczynianie się do łagodzenia objawów - piszą badacze w opublikowanym artykule.
Zobacz również:
Autorzy podkreślają przy tym, że obecne wyniki nie oznaczają jeszcze gotowej metody leczenia. Większość analizowanych badań przeprowadzono na zwierzętach, dlatego konieczne są kolejne testy kliniczne z udziałem ludzi.
Dodatkowym problemem jest sama dieta ketogeniczna. Wielu osobom trudno utrzymać ją przez dłuższy czas. Wiąże się też z możliwymi skutkami ubocznymi, takimi jak zaparcia, bezsenność czy podwyższony poziom cholesterolu. Wcześniejsze badania wskazywały również na potencjalny wzrost ryzyka cukrzycy typu 2 i chorób serca przy długotrwałym stosowaniu.
Publikacja: Salgueiro, A.M., Ferreira-Marques, M., Ribeiro, R.F.N. et al. Ketogenic diet as a therapeutic strategy for neurodegenerative diseases: from mechanisms to translational challenges. Transl Neurodegener 15, 24 (2026). https://doi.org/10.1186/s40035-026-00557-1
