Wychodzisz z domu, na niebie mocno świeci słońce, a ty od razu zaczynasz głośno kichać? To nie przypadek, być może cierpisz na niegroźny syndrom.
W Polsce nazywamy go syndromem APSIK, lecz jego fachowy tytuł to zespół ACHOO (ang. Autosomal-dominant Compelling Helio-Ophthalmic Outburst syndrome). Jest to uwarunkowana genetycznie przypadłość, objawiająca się odruchowym, niekontrolowanym kichaniem na skutek nagłego spojrzenia w jasne światło, najczęściej intensywne światło słoneczne. Około jedna na cztery osoby, które czują mrowienie w nosie, kicha w odpowiedzi na silne światło, jednak bezpośredni foniczny odruch kichania jest dość rzadki.
Dlaczego jasne światło powoduje kichanie?
Kichanie zwykle spowodowane jest podrażnieniem nosa, np. w wyniku infekcji czy alergii lub choćby z powodu pieprzu. Sprawa z syndromem APSIK ma się jednak nieco inaczej, bo kichanie w takim przypadku ma swoje źródło w głowie. Ekspozycja na jasne światło wydaje się aktywować szlak kichania w mózgu, który biegnie między obwodami nerwowymi wokół oczu i nosa. To właśnie te obwody przekonują mózg, że kichanie w tym momencie jest konieczne - mimo że nie jest. Reakcja mózgu jest natychmiastowa, choć krótkotrwała. Często jedno kichnięcie wystarcza, aby reakcja minęła.
Jak powszechny jest syndrom APSIK?
Szacuje się, że kichanie wywołane światłem dotyka od 18 do 35 proc. populacji. Syndrom APSIK jest dominującą cechą genetyczną, co oznacza, że jeśli jedno z rodziców na niego cierpi, potomstwo ma 50 proc. szans na odziedziczenie go.
Czy syndrom APSIK jest niebezpieczny?
Nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia płynącego z kichania pod wpływem silnego światła. Niebezpieczne może być jednak kichanie w sytuacjach, gdy niezbędne jest skupienie, na przykład podczas jazdy samochodem lub zabiegów stomatologicznych czy okulistycznych, kiedy zapali się wielka lampa nad głową.
Podczas kichania strumień powietrza wydobywającego się z nosa może osiągnąć prędkość nawet do 160 km/h.
Jak wyleczyć zespół ACHOO?
Nie istnieje konkretny sposób leczenia tej przypadłości, jednak można próbować jej przeciwdziałać. Eksperci radzą, by nosić ciemne okulary przeciwsłoneczne, aby łagodzić nagłe ekspozycje na światło słoneczne. Równie pomocne mogą być kapelusze lub czapki z daszkiem.
Czasami dobrze działają leki powstrzymujące kichanie, które stosują alergicy lub osoby z przeziębieniem.
Niebezpieczne jest natomiast próbowanie na siłę zatykać nos - może to spowodować choroby uszu, gardła lub nosa. Lepiej poddać się swojemu organizmowi i zdrowo sobie kichnąć.
