W skrócie
- W Demokratycznej Republice Konga rozpoczęto pierwsze badanie kliniczne PARTNERS, stawiające za cel przetestowanie skuteczności leków MPB-134 oraz remdesivir w walce z wirusem Ebola szczepu Bundibugyo.
- Obecna epidemia wywołana odmianą Bundibugyo doprowadziła w Demokratycznej Republice Konga do zachorowania ponad 1400 osób, z których 438 zmarło, a wolnych pozostaje jedynie około 4 proc. łóżek szpitalnych.
- Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła zakończenie epidemii hantawirusa na statku wycieczkowym MV Hondius, podając liczbę przypadków zakażeń i zgonów.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Ruszyło pierwsze badanie leków na wirusa Ebola Bundibugyo
Ruszyło pierwsze w historii badanie kliniczne mające na celu przetestowanie metod leczenia wirusa Ebola Bundibugyo (BVD). Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poinformowała na czwartkowej konferencji prasowej (2 lipca) o rekrutacji pierwszego pacjenta spośród 1200 planowanych uczestników badania w Demokratycznej Republice Konga (DRK). Badanie o nazwie PARTNERS (Platform Adaptive Randomised Trial for New and Repurposed Filovirus TreatmentS) ma sprawdzić skuteczność dwóch obiecujących terapii przeciwwirusowych.
"To naprawdę ważny krok. To nadzieja dla społeczności" - skomentował dr Vasee Moorthy, lider prac nad planem badawczo-rozwojowym w Biurze Głównego Naukowca WHO. "Pomimo całego tego postępu nadal stoimy przed istotnymi wyzwaniami, wliczając w to nieufność i przemoc" - dodał szef WHO, dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, nawiązując do ataku na jedno z centrów leczenia w prowincji Ituri, w którym zginęły dwie osoby.
Eksperymentalne leczenie przeciwwirusowe będzie początkowo prowadzone w jednej placówce medycznej w rejonie Bunia, stolicy prowincji Ituri w DRK, stanowiącej epicentrum epidemii Eboli. Dokładna lokalizacja nie została dokładnie ujawniona ze względów bezpieczeństwa. Wsparcie techniczne i logistyczne dla projektu zapewniają m.in. organizacje ALIMA, Lekarze Bez Granic (MSF), a także instytucje naukowe z Belgii i Wielkiej Brytanii.
Zobacz również:
PARTNERS przetestuje dwa preparaty. W drodze jest trzeci
Projekt PARTNERS, koordynowany przez WHO, sprawdzi działanie dwóch preparatów podawanych zarówno osobno, jak i w połączeniu, a także porówna ich działanie z grupą kontrolną otrzymującą standardowe leczenie wspomagające. Pacjenci będą monitorowani przez co najmniej 28 dni od momentu włączenia do programu.
Pierwszy z testowanych leków to MPB-134, mieszanka dwóch przeciwciał wyizolowanych od osoby, która przeżyła epidemię Eboli w Afryce Zachodniej ponad dekadę temu. Przekazane przez rząd USA zapasy 400 dawek (uzależnionych dawkowaniem od wagi pacjenta) powinny wystarczyć na pokrycie potrzeb całego badania.
Drugi testowany preparat to remdesivir (znany też jako Veklury), lek przeciwwirusowy od firmy Gilead Sciences, pierwotnie opracowany przeciwko zapaleniu wątroby typu C, a później stosowany przy SARS-CoV-2. Choć w 2019 r. wykazał mniejszą skuteczność przeciwko gatunkowi Zaire Ebolavirus, dane laboratoryjne sugerują, że może działać silniej na szczep Bundibugyo. Firma przekazała na rzecz badania ponad 2000 fiolek tego leku.
W przyszłości do testów może dołączyć trzeci lek - maftivimab. Jest to przeciwciało wchodzące w skład koktajlu dopuszczonego już do użytku przeciwko odmianie Zaire. Jak wyjaśnia dr Moorthy, WHO uznało, że "najlepiej było zacząć od tych dwóch, a potem tak szybko, jak to możliwe, dodać kolejny".
Jak przebiega epidemia Eboli w Demokratycznej Republice Konga?
Obecna epidemia Eboli wywołana zjadliwym szczepem Bundibugyo jest jedną z najgroźniejszych w historii. W DRK zachorowało już ponad 1400 osób, z czego 438 zmarło, a blisko 210 wyzdrowiało. W sąsiedniej Ugandzie odnotowano 20 przypadków, w tym dwa śmiertelne. Choć region ten wielokrotnie mierzył się z EBOV, większość wcześniejszych kryzysów wywoływał szczep Zaire. To dopiero trzeci udokumentowany wybuch epidemii odmiany Bundibugyo, na którą nie ma dotąd zatwierdzonych leków ani szczepionek.
W ciągu ostatnich dwóch tygodni (koniec czerwca i początek lipca 2026 r.) w DRK notowano średnio 38 nowych potwierdzonych przypadków dziennie. Sytuacja logistyczna jest napięta - dostępnych jest obecnie 650 łóżek, z czego około 96 proc. pozostaje zajętych. Poprawie uległa natomiast diagnostyka. W kraju działa już 10 laboratoriów zdolnych do wykrywania wirusa, a służby medyczne monitorują cztery na pięć osób, które miały styczność z chorymi.
Równocześnie rząd DRK mocno angażuje się w poszukiwanie rozwiązań naukowych. "Odkrycia z tego badania mogą przysłużyć się identyfikacji bardziej efektywnych opcji terapeutycznych, pomagając ratować życie podczas obecnej epidemii, wzmacniając przy tym globalną gotowość na przyszłe epidemie Eboli" - skomentował dr Samuel Roger Kamba, Minister Zdrowia DRK.
Trwają również przygotowania do wdrożenia w najbliższych tygodniach drugiego badania - EBO-PEP - które przetestuje obeldesivir (doustny odpowiednik remdesiviru) jako profilaktykę poekspozycyjną dla osób z bliskiego otoczenia chorych.
Koniec epidemii hantawirusa na statku wycieczkowym
Warto odnotować, że podczas czwartkowej konferencji prasowej WHO ogłosiło oficjalne zakończenie epidemii rzadkiego hantawirusa (szczep Andes, typowy dla Argentyny i Chile), która wybuchła na początku kwietnia 2026 r. na statku wycieczkowym MV Hondius i przyciągnęła uwagę opinii publicznej na całym świecie. Więcej o hantawirusie dowiesz się z naszego artykułu w GeekWeeku.
Ostatnia osoba, która miała styczność z chorymi, zakończyła kwarantannę z wynikiem negatywnym. Łącznie bilans tego ogniska zamknął się w 13 zakażeniach i 3 przypadkach śmiertelnych, a od 25 maja nie odnotowano żadnego nowego zachorowania. Naukowcy wciąż badają źródło pochodzenia patogenu na pokładzie tego wycieczkowca.
Źródła:
- WHO. Patient enrolment begins in a scientific trial to identify the first effective treatments for Bundibugyo virus disease. WHO (2026).
- Kupferschmidt K. First-ever treatment trial for Ebola Bundibugyo kicks off in the Congo. Science (2026).
- Rigby J., Sunny M. E. Trial for Bundibugyo Ebola treatment starts in DRC, WHO says. Reuters (2026).
