W skrócie
- Superstulatkowie mają wysoki poziom komórek CD4 CTL, które według naukowców mogą wspierać zwalczanie nowotworów jako odpowiedź adaptacyjna organizmu na proces starzenia.
- Badania wykazały, że liczba tych komórek zaczyna rosnąć po 100. roku życia, osiągając średnio 18 proc. wszystkich limfocytów T u osób w wieku 110 lat i więcej.
- Mimo obiecujących wyników naukowcy zaznaczają, że potwierdzenie przeciwnowotworowego działania komórek CD4 CTL wymaga jeszcze przeprowadzenia dalszych analiz laboratoryjnych.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Sekret długowieczności. Nowe odkrycie w układzie odpornościowym
Osoby żyjące 110 lat lub dłużej posiadają w organizmie znaczne ilości rzadkiego typu komórek odpornościowych, które są zdolne do niszczenia nowotworów. Z badania opublikowanego 19 sierpnia 2026 r. w czasopiśmie "Cell Reports" wynika, że komórki te, określane jako cytotoksyczne limfocyty T CD4 (CD4 CTL), mogą wspierać ekstremalną długowieczność poprzez zwalczanie chorób nowotworowych. Autorzy pracy zastrzegają jednak, że bezpośrednie potwierdzenie tej hipotezy wymaga dalszych analiz.
Superstulatkowie nie tylko osiągają wyjątkowy wiek, ale również rzadko zapadają na schorzenia typowe dla starości, takie jak nowotwory, demencja czy choroby układu krążenia. Naukowcy mają nadzieję, że dokładne poznanie ich układu immunologicznego pozwoli opracować metody pomagające wszystkim ludziom zachować zdrowie przez długi czas.
"Większość badań nad starzeniem się układu odpornościowego skupiała się na jego osłabieniu. Nasze badanie sugeruje, że nawet w mocno podeszłym wieku układ odpornościowy może nadal selektywnie się adaptować" - wyjaśnia dr Kosuke Hashimoto, współautor badania z Uniwersytetu w Osace (Japonia).
Zobacz również:
Przełomowe obserwacje wśród japońskich superstulatków
Najnowsze prace stanowią kontynuację odkrycia zespołu Hashimoto z 2019 r., kiedy to po raz pierwszy powiązano dużą obecność komórek CD4 CTL ze zdrowiem superstulatków. Zazwyczaj te rzadkie komórki układu odpornościowego stanowią mniej niż 5 proc. całkowitej populacji limfocytów T w organizmie. Choć są mniej znane niż inne typy limfocytów, powszechnie pojawiają się podczas infekcji wirusowych, a rosnąca liczba dowodów wskazuje na ich zdolność do zwalczania komórek nowotworowych, w tym czerniaka oraz raka płuc.
Przeprowadzenie analiz wymagało zgromadzenia grupy badawczej w Japonii, gdzie żyje obecnie około 150 superstulatków. Do projektu zaangażowano 28 osób podzielonych na grupy wiekowe: osoby w wieku 70-90 lat, stulatków (100-109 lat) oraz superstulatków (110 lat i więcej).
Badanie wykazało, że ekspansja komórek CD4 CTL rozpoczyna się około 100. roku życia. W grupie najmłodszej komórki te stanowiły standardowe 4 proc. limfocytów T. U stulatków udział ten wzrastał do około 10 proc., natomiast u superstulatków osiągał średnio aż 18 proc.
Rzadkie komórki CD4 CTL. Niezwykły mechanizm zwalczania nowotworów
Naukowcy zauważyli, że komórki CD4 CTL powielają się w odpowiedzi na konkretne czynniki stymulujące. Każdy limfocyt T tworzy unikalny receptor rozpoznający sygnały zagrożenia. Gdy komórka napotka swój cel, klonuje się, tworząc grupę identycznych komórek. W próbce pobranej od jednego ze stulatków aż 53,8 proc. komórek CD4 CTL pochodziło z jednego klonu. Oznacza to silną reakcję układu odpornościowego na konkretny, utrzymujący się bodziec.
Ze względu na to, że komórki pobierano z krwi obwodowej, badacze nie mogli bezpośrednio zaobserwować, do jakich tkanek trafiają. Przeanalizowano jednak sekwencje aminokwasowe ich receptorów i porównano je z bazami danych. Okazało się, że blisko 30 sekwencji odpowiadało wzorcom występującym u pacjentów chorujących na nowotwory - głównie na raka płuc - mimo że żaden z uczestników badania nigdy nie leczył się onkologicznie.
"Komórki nowotworowe pojawiają się powszechnie w późniejszym wieku, więc te zabójcze komórki CD4 mogą namnażać się jako odpowiedź adaptacyjna na starzenie" - hipotetyzuje dr Ana Caetano Faria, immunolożka z Federalnego Uniwersytetu Minas Gerais. Badaczka stwierdziła, że komórki te mogą tworzyć "barierę dla wzrostu guzów u stulatków".
Badacze zalecają ostrożność w interpretacji wyników
Eksperci zalecają zachowanie wstrzemięźliwości przed wyciąganiem ostatecznych wniosków. Shawn Demehri z Massachusetts General Hospital zwrócił uwagę na ryzyko błędu detekcji jako że sekwencje receptorów CD4 CTL są badane głównie pod kątem chorób nowotworowych, co może przesłaniać inne funkcje tych komórek.
"Idea, że komórki te chronią stulatków przed rakiem, jest biologicznie prawdopodobna i ekscytująca, ale pozostaje spekulacją do momentu zidentyfikowania ich antygenów i wykazania bezpośredniego niszczenia guzów" - zaznacza dr Alejandro López-Soto, biochemik z Uniwersytetu w Oviedo.
Sami autorzy opracowania wskazują na ograniczenia badania, w tym na niewielką próbkę badawczą wynikającą z rzadkości występowania superstulatków oraz na brak bezpośrednich testów funkcjonalnych wewnątrz żywych tkanek. Co dalej? Aby rozwiać wątpliwości i zweryfikować hipotezy, zespół z Osaki, Jokohamy i Tokio planuje kontynuować prace m.in. z wykorzystaniem baz danych dotyczących pojedynczych komórek pochodzących z konkretnych tkanek narządowych.
Źródła:
- Hashimoto K., Kojima-Ishiyama M., Inokuchi H. CD4 CTLs in supercentenarians: Signs of adaptive expansion in healthy aging. Cell Reports (2026). DOI: 10.1016/j.celrep.2026.117728
- Bourzac K. How do people live beyond 110? Abundance of cancer-killing cells might be key. Nature (2026). DOI: 10.1038/d41586-026-02587-1
![Starcie gigantów. Co tak naprawdę wiesz o Nilu i Amazonce? [QUIZ]](https://i.iplsc.com/000N9RUWWOQN3ERO-C401.webp)