Koniec ze katarem i bólem gardła? Obiecujące wyniki szczepionki przeciw przeziębieniu

W pierwszej części badania klinicznego I fazy preparat APL-10456 podano 144 zdrowym ochotnikom, a wstępne wyniki wskazują, że pojedyncza dawka była dobrze tolerowana i wywoływała szeroką odpowiedź immunologiczną obejmującą trzy główne gatunki rinowirusów, czyli A, B i C.

To ważny etap prac, ale zdecydowanie nie oznacza, że naukowcy stworzyli skuteczną szczepionkę przeciw przeziębieniu. I faza badań klinicznych służy przede wszystkim ocenie bezpieczeństwa preparatu oraz jego wpływu na układ odpornościowy. Nie wiadomo jeszcze, czy szczepionka rzeczywiście będzie zapobiegać zakażeniom, łagodzić objawy ani jak długo utrzyma się wywołana przez nią ochrona.

A dlaczego szczepionka przeciw przeziębieniu jest tak trudna do opracowania? Największym problemem są rinowirusy, na całym świecie krąży około 180 różnych szczepów, należących do trzech głównych gatunków: RV-A, RV-B i RV-C, więc mamy tu do czynienia z dużym zróżnicowaniem antygenowym.

Twórcy APL-10456 próbują obejść ten problem, wykorzystując antygen zachowany między różnymi wariantami rinowirusów oraz mechanizmy mające pobudzać odpowiedź limfocytów T. W pierwszej części badania zaobserwowano odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciwko wszystkim trzem głównym gatunkom wirusa, co sugeruje możliwość uzyskania szerszej ochrony niż w przypadku szczepionki ukierunkowanej na pojedynczy szczep.

Zobacz również:

---

Medycyna

Szczepionka przeciw półpaścowi może chronić serce. Zaskakujący związek

Karolina Majchrzak

Choć u większości zdrowych osób zakażenie rinowirusem kończy się typowymi objawami przeziębienia, dla części pacjentów może oznaczać znacznie poważniejsze problemy. Rinowirusy są jednym z głównych czynników wywołujących zaostrzenia astmy oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Takie epizody mogą prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia i zwiększać obciążenie systemu ochrony zdrowia.

Właśnie dlatego projekt APL-10456 rozwijany jest przede wszystkim z myślą o zapobieganiu zaostrzeniom chorób przewlekłych układu oddechowego, bo obecnie nie ma zatwierdzonej szczepionki przeciw rinowirusom ani ukierunkowanego leczenia przeciwwirusowego tych zakażeń.

Badanie obejmuje również drugą grupę uczestników w wieku 55 lat i starszych, u których oceniany jest schemat dwóch dawek. Wyniki mają być dostępne pod koniec 2026 roku. Następnie naukowcy planują przejście do badania II fazy, którego rozpoczęcie zapowiedziano na pierwszą połowę 2027 roku - ma ono sprawdzić, czy szczepionka może rzeczywiście zapobiegać zaostrzeniom POChP.