W skrócie
- USA zmagają się z epidemią cyklosporozy wywołaną przez pasożyta Cyclospora cayetanensis. Najwięcej chorych jest w Michigan, gdzie liczba przypadków wzrosła lawinowo do niemal tysiąca.
- Cyklosporoza objawia się gwałtowną, wybuchową biegunką, bólami brzucha i osłabieniem. Szczególnie zagrożone są dzieci, seniorzy oraz osoby o obniżonej odporności organizmu.
- Służby medyczne zalecają dokładne mycie i obróbkę termiczną żywności. Podgrzanie produktów do temperatury 70 stopni Celsjusza skutecznie zabija pierwotniaka wywołującego cyklosporozę.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Epidemia biegunki w USA. Wszystkiemu winien pasożyt
Końcówka świętowania Dnia Niepodległości w USA okazała się wyjątkowo pechowa dla wielu Amerykanów. W kraju gwałtownie rośnie liczba przypadków cyklosporozy - pasożytniczej infekcji jelitowej, która potrafi skutecznie zepsuć urlop. Szczególnie trudna sytuacja panuje w stanie Michigan, gdzie odnotowano największe skupisko zachorowań.
Pasożyt Cyclospora cayetanensis występuje głównie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych, jednak epidemie w Ameryce Północnej, odnotowywane od lat 90. XX w., regularnie powracają za sprawą importowanej żywności. Choć choroba nie rozprzestrzenia się łatwo bezpośrednio z człowieka na człowieka, zakażenie całych gospodarstw domowych następuje zazwyczaj poprzez spożycie tej samej skażonej żywności lub wody.
Sytuacja w Michigan pogarsza się z dnia na dzień. Według danych z 8 lipca zarejestrowano tam już 992 przypadki. Oficjalny raport stanowego Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej (MDHHS) z 4 lipca 2026 r. mówił jeszcze o 572 przypadkach (co stanowiło ogromny skok w porównaniu do 170 chorych wykazanych zaledwie kilka dni wcześniej, 30 czerwca). Władze wciąż szukają źródła problemu. Z oświadczenia MDHHS z 4 lipca wynika, że "nie zidentyfikowano jeszcze konkretnego producenta/dostawcy ani konkretnego rodzaju produktu jako źródła epidemii".
Najwięcej zachorowań zarejestrowano w południowo-wschodniej części stanu Michigan, w hrabstwach takich jak Monroe, Lenawee, Washtenaw, Wayne, Shiawassee, Jackson, Oakland i Livingston. Wzrost zachorowań widać też w innych regionach. Nowy Jork do 7 lipca zgłosił 301 przypadków, a nietypowo wysokie liczby chorych raportują również Ohio, Karolina Północna i Illinois.
Jakie są objawy cyklosporozy i co ją wywołuje?
Cyklosporoza to choroba wywoływana przez Cyclospora cayetanensis. Jest to chorobotwórczy pierwotniak, który przenosi się poprzez fekalia lub skażoną nimi wodę oraz żywność (np. owoce i warzywa, zwłaszcza gdy odchody są używane jako nawóz). Pasożyt trafia do jelita cienkiego, gdzie atakuje błonę śluzową i wywołuje stan zapalny. Bezpośrednie zarażenie się od drugiej osoby jest bardzo mało prawdopodobne, ponieważ wydalane z kałem oocysty (formy przetrwalnikowe pierwotniaków) potrzebują 1-2 tygodni w środowisku zewnętrznym, aby stać się zakaźnymi.
Czas od ekspozycji do zachorowania wynosi zazwyczaj około tygodnia (od 2 dni do 2 tygodni). Infekcja może przebiegać łagodnie lub bezobjawowo, jednak w przypadku pojawienia się objawów najczęściej występują: obfita, wodnista, "wybuchowa" biegunka, bóle i skurcze brzucha, zmęczenie, niska gorączka, utrata apetytu oraz spadek masy ciała.
W przeciwieństwie do zwykłych infekcji żołądkowych cyklosporoza potrafi utrzymywać się od kilku dni do nawet ponad miesiąca, a jej objawy mogą nawracać. Choć choroba rzadko zagraża życiu, to wycieńczająca biegunka może prowadzić do groźnego odwodnienia. Narażone są na nie szczególnie małe dzieci, osoby starsze oraz pacjenci z obniżoną odpornością (np. w trakcie chemioterapii, po przeszczepach lub chorzy na AIDS).
W leczeniu cyklosporozy standardowe leki przeciwpasożytnicze okazują się nieskuteczne. Terapią pierwszego wyboru jest zazwyczaj preparat łączący trimetoprim i sulfametoksazol (znany szerzej jako kotrimoksazol). W przypadku pacjentów, którzy nie mogą go przyjmować (np. z powodu alergii na sulfonamidy) lekarze mogą przepisać alternatywne antybiotyki, takie jak nitazoksanid lub cyprofloksacyna, choć wykazują się one nieco niższą skutecznością. Ponadto chory powinien odpoczywać i intensywnie się nawadniać.
Jak uniknąć zakażenia Cyclospora cayetanensis?
Ponieważ dokładne źródło obecnej epidemii w Stanach Zjednoczonych nie jest znane, MDHHS wydało specjalne instrukcje dla konsumentów oraz lokali gastronomicznych w Michigan. Podstawową zasadą jest obróbka termiczna żywności. Eksperci medyczni przypominają, że "podgrzanie żywności do temperatury 158 °F (70 °C) lub wyższej zabija Cyclospora".
Produkty, które najczęściej wiązano z epidemiami cyklosporozy w USA w przeszłości, to przede wszystkim paczkowane sałaty, świeża kolendra, bazylia, maliny, groszek cukrowy oraz zielona cebulka. W przypadku chęci ich spożycia MDHHS zaleca konkretne środki ostrożności:
- Sałaty i zielone liście: bezpieczniej kupować całe główki zamiast gotowych, mytych mieszanek w torebkach. Należy wyrzucić 2-3 zewnętrzne warstwy liści, a resztę dokładnie umyć pod bieżącą wodą. Jeśli to możliwe, liście należy ugotować.
- Kolendra i bazylia: należy myć bardzo dokładnie, oddzielając pojedyncze liście. Najbezpieczniejsze są po ugotowaniu.
- Zielona cebulka: zaleca się odciąć korzeń, usunąć zewnętrzną warstwę i dokładnie umyć. Najbezpieczniejsza po obróbce termicznej.
- Maliny: ich porowata powierzchnia sprawia, że są trudne do oczyszczenia, a pasożyt łatwo kryje się w szczelinach. Najlepiej spożywać je po ugotowaniu lub upieczeniu (np. w ciastach, dżemach). Alternatywą są maliny mrożone. Choć mrożenie zmniejsza ryzyko, to nie daje stuprocentowej pewności usunięcia pasożyta.
- Groszek cukrowy: należy go myć pod bieżącą wodą, dokładnie pocierając powierzchnię. Najbezpieczniejszy po ugotowaniu.
Służby przypominają również o rutynowych zasadach higieny - dokładnym myciu rąk przed i po przygotowaniu posiłków, szorowaniu twardych warzyw i owoców (np. melonów) szczoteczką, a także regularnej dezynfekcji noży, desek do krojenia i lodówek.
