Naukowcy odkryli mechanizm w mózgu. Dlatego śpisz dłużej podczas choroby

Sen podczas choroby odgrywa ważną rolę dla regeneracji, wsparcia układu odpornościowego, oszczędzania energii na walkę z infekcją, a także samego przeżycia. Do tej pory jednak nie wiadomo było do końca, co sprawia, że gdy jesteśmy chorzy, to śpimy więcej. Neuronaukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego odkryli mechanizm w mózgu, który za to odpowiada. Za wzmożony sen wywołany chorobą odpowiada konkretny obwód neuronowy w pniu mózgu. Jak to dokładnie działa?

Sen podczas choroby ma kluczowe znaczenie dla wyzdrowienia, a nawet przetrwania. Naukowcy odkryli, co się wtedy dzieje w mózgu123RF/PICSEL

Spis treści:

Co daje sen podczas choroby i co go wywołuje?
Wzmożona senność i osłabiona czujność. Co się wtedy dzieje w mózgu?
Bezsenność podczas przeziębienia i grypy. Jak zasnąć?

Co daje sen podczas choroby i co go wywołuje?

Podczas choroby bardzo często stajemy się senni i śpimy więcej niż na co dzień. To ważne, by pozwolić sobie na ten regeneracyjny sen, który wspiera działanie układu odpornościowego i pomaga oszczędzać energię wykorzystywaną do zwalczania infekcji, ostatecznie zwiększając szansę na przeżycie. Jeśli podczas choroby nie wysypiamy się i nie odpoczywamy, proces zdrowienia może trwać o wiele dłużej.

Wiele osób zauważa, że sam organizm sygnalizuje nam wzmożoną potrzebę snu. Dotąd nie było jednak jasne, jak to się właściwie wydarza. Neuronaukowcy z Helen Wills Neuroscience Institute na UC Berkeley w Stanach Zjednoczonych zwrócili uwagę, że neuronowe mechanizmy leżące u podstaw snu wywołanego chorobą były dotąd słabo poznane. Postanowili więc się temu przyjrzeć, a wyniki swojego badania opublikowali we wpływowym "Science Advances".

Badacze ci odkryli, że ten automatyczny proces sprzyjający leczeniu wywołuje pewien konkretny obwód neuronowy w pniu mózgu, wywodzący się z jądra pasma samotnego (łac. nucleus tractus solitarii - NST). Po stymulacji jego aktywowanych chorobą neuronów bez udziału obwodowej aktywacji układu odpornościowego u myszy okazało się, że promują one sen NREM (Non-Rapid Eye Movement), czyli sen głęboki (a także wolnofalowy, z wolnymi ruchami gałek ocznych). Jak to dokładnie przebiegało?

Wzmożona senność i osłabiona czujność. Co się wtedy dzieje w mózgu?

"Przy pomocy znakowania genetycznego oznaczyliśmy neurony NST, aktywowane poprzez wstrzyknięcie lipopolisacharydu (LPS), i zademonstrowaliśmy, że ich chemogenetyczna aktywacja mocno promuje sen NREM. Owe neurony NST wysyłają projekcje do jądra parabrachialnego (PB), w którym neurony aktywowane przez LPS także promują sen NREM" - wyjaśniają eksperci z Uniwersytetu Kalifornijskiego.

Badacze wykorzystali także technikę fotometrii światłowodowej (ang. fiber photometry) z użyciem biosensorów do zbadania niektórych neuromodulatorów promujących stan czuwania.Odkryli oni, że uwalnianie norepinefryny (noradrenaliny) z miejsca sinawego (łac. locus coeruleus) w pniu mózgu jest znacząco zredukowane zastrzykiem LPS albo bezpośrednią aktywacją neuronów chorobowych NST lub PB.

Innymi słowy omawiany tu mechanizm opiera się nie tylko na wzmożeniu senności, lecz także na osłabieniu czujności i mobilizacji do działania (które u osoby zdrowej pobudza noradrenalina).

Bezsenność podczas przeziębienia i grypy. Jak zasnąć?

"Te wyniki sugerują, że w śnie NREM wywołanym chorobą częściowo pośredniczy obwód pnia mózgu, który reguluje sygnalizację neuromodulatorów" - dodają autorzy badania. Dzięki temu wiemy już, co się dzieje w mózgu, kiedy podczas choroby sen dosłownie nas zmaga.

Dla naszej homeostazy ważne jest, by wtedy z nim nie walczyć - choć to może być wyzwaniem w środowisku naciskającym na produktywność za wszelką cenę. W tym jednak przypadku organizm dokładnie sygnalizuje to, co jest mu potrzebne. Dłuższy sen pozwoli nie tylko szybciej przejść chorobę, ale także jest ewolucyjną strategią zwiększającą szansę przetrwania.

Czasem jednak objawy choroby są tak uciążliwe, że występuje bezsenność. Najlepiej jest wtedy je załagodzić, np. udrażniając drogi oddechowe, biorąc leki przeciwbólowe i przeciwkaszlowe (na noc, pozbawione kofeiny) czy układając się w wygodnej pozycji.