W skrócie
- Nowe badanie opisuje trzy przypadki pacjentek, u których leczenie otyłości tirzepatydem wywołało anhedonię, czyli stan utraty zdolności do odczuwania przyjemności z życia.
- Objawy anhedonii ustąpiły po zmniejszeniu dawki leku lub włączeniu preparatów zwiększających poziom dopaminy, co pozwoliło pacjentkom zachować efekty dotychczasowej terapii.
- Metaanaliza wskazuje, że leki z grupy GLP-1 pomagają ograniczyć kompulsywne objadanie się dzięki wyciszaniu ośrodków nagrody w mózgu i poprawie kontroli impulsów.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Anhedonia po Ozempicu? Kiedy leki odchudzające odbierają radość życia
Waga to nie jedyna rzecz, jaką pacjenci mogą utracić podczas przyjmowania popularnych leków z grupy agonistów receptorów GLP-1, takich jak semaglutyd (Wegovy i Ozempic) czy tirzepatyd (Zepbound i Mounjaro). Niektórzy mogą również doświadczyć głębokiej utraty radości z życia, przed czym ostrzegają lekarze z kliniki Vineyard Health, Texas Tech University oraz University of Florida w USA.
W najnowszym raporcie medycznym specjaliści szczegółowo opisali 3 przypadki pacjentek, u których rozwinęła się anhedonia - czyli całkowita niezdolność do odczuwania przyjemności - po rozpoczęciu leczenia otyłości za pomocą tirzepatydu. Ten potencjalny skutek uboczny wydaje się ściśle powiązany z najwyższymi dawkami leku, a wszystkie kobiety zaczęły odzyskiwać radość i chęć do życia po zmniejszeniu przyjmowanej dawki. Mimo to autorzy pracy na łamach czasopisma "Obesity Pillars" podkreślają, że lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na to działanie niepożądane u osób stosujących leki GLP-1.
Warto podkreślić, że są to jedynie trzy dobrze zbadane przypadki, a ich doświadczeń nie można ekstrapolować na ogół populacji. Każda interwencja kliniczna jest obciążona ryzykiem skutków ubocznych, a w wielu przypadkach działania pożądane dalece przeważają nad niepożądanymi. Przypomnijmy również, że badania wykazały zauważalną korelację przyjmowania GLP-1 z poprawią zdrowia psychicznego, zmniejszając ryzyko pogorszenia objawów depresji i zaburzeń lękowych, o czym informowaliśmy w GeekWeeku.
Zobacz również:
W jaki sposób leki GLP-1 działają na mózg?
Leki z grupy GLP-1 pomagają zrzucić zbędne kilogramy na kilka sposobów, w tym poprzez zmniejszanie apetytu i wyciszanie ciągłego myślenia o jedzeniu. W ostatnich latach badacze odkryli również, że substancje te mogą tłumić niezdrowe pociągi do alkoholu oraz innych uzależniających zachowań, takich jak hazard - co szerzej omawialiśmy w GeekWeeku. Z tego powodu naukowcy prowadzą obecnie badania kliniczne nad zastosowaniem tych leków w leczeniu zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.
Efekty te są bezpośrednio powiązane z tym, jak GLP-1 wpływają na obszary mózgu odpowiedzialne za poszukiwanie nagrody i odczuwanie przyjemności. Choć jest to niezwykle pomocne w terapii uzależnień, pojawiły się obawy dotyczące niepożądanych konsekwencji takich zmian neurologicznych. Choć niektórzy pacjenci zgłaszali już wcześniej anegdotyczne objawy przypominające anhedonię, do tej pory w literaturze medycznej rzadko opisywano ten fenomen. W końcu jednak nadeszło profesjonalne opracowanie.
Lekarze przedstawili historie trzech kobiet leczonych tirzepatydem z powodu otyłości. Wszystkie pacjentki straciły znaczną część masy ciała. Jednak po osiągnięciu maksymalnej zalecanej dawki (15 mg na tydzień) dwie z nich zaczęły zgłaszać objawy takie jak utrata zainteresowania swoim hobby czy brak motywacji do podejmowania zdrowych aktywności, w tym ćwiczeń fizycznych. Jedna z pacjentek najpierw nie zgłaszała objawów, lecz po tymczasowym odstawieniu leku przed zabiegiem medycznym i ponownym, stopniowym wdrażaniu mniejszej dawki zauważyła u siebie nagłą poprawę motywacji i chęci do codziennego działania.
Objawy te mają jasne podłoże biologiczne. Wynikają z faktu, że leki GLP-1 oddziałują na neurony dopaminergiczne w polu brzusznym nakrywki (VTA) - obszarze mózgu wpływającym na motywację do aktywności fizycznej, myślenia oraz wykonywania codziennych, złożonych zadań.
Brak odczuwania przyjemności to jeszcze nie depresja
Autorzy badania wyjaśniają, że opisywany efekt anhedonii różni się od klasycznej depresji, przy czym może on być jednym z jej objawów (ale nie jedynym). Co więcej, liczne badania wskazują, że terapia GLP-1 w ogólnym rozrachunku wiąże się ze zmniejszeniem objawów depresyjnych u większości pacjentów. Ten konkretny skutek uboczny wydaje się ograniczać wyłącznie do osób przyjmujących najwyższe dawki i można go skutecznie niwelować.
"Nie powinno to zniechęcać ludzi przed próbowaniem tego leku, jeśli jest on zalecany, jako że nie jest to zbyt powszechne i można z tym sobie poradzić poprzez zmianę dawki z dodaniem - lub nie - leku antydepresyjnego" - tłumaczy główny autor raportu, dr Spencer Nadolsky, specjalista medycyny otyłości. Dodał on również, że zjawisko to wymaga potwierdzenia w bardziej rygorystycznych badaniach naukowych.
U dwóch opisywanych kobiet samopoczucie uległo znacznej poprawie po zmniejszeniu dawki leku. U jednej z pacjentek dodatkowo włączono bupropion - lek przeciwdepresyjny, który zwiększa poziom dopaminy i pomaga zwalczać anhedonię. Co kluczowe, wszystkie pacjentki były w stanie utrzymać dotychczasową wagę lub nawet dalej chudnąć po zmniejszeniu dawki tirzepatydu. To niezwykle istotne, bowiem wielu chorych obawia się zmiany dawki ze strachu przed powrotem do dawnej wagi.
"Różnica była znacząca i natychmiastowa. Zaczęłam znowu czuć się bardziej sobą - moja energia się poprawiła, moje zainteresowanie ćwiczeniami i codziennymi aktywnościami wróciło i byłam w stanie dalej zrzucać wagę" - opisała swoje doświadczenia jedna z pacjentek. "Ta zmiana pomogła mi znaleźć lepszą równowagę między dbaniem o moje zdrowie a utrzymaniem ogólnej jakości życia".
Wpływ leków GLP-1 na kompulsywne objadanie się
Jednocześnie nowe światło na działanie leków GLP-1 rzucają badania przeprowadzone przez naukowców z University College London (UCL), opublikowane w czasopiśmie "eClinicalMedicine". Z przeprowadzonej przez nich systematycznej metaanalizy 25 badań klinicznych obejmujących dane od ponad 8 tys. uczestników z 12 krajów wynika, że preparaty te wykazują silne działanie terapeutyczne wykraczające poza samą utratę wagi.
Analiza danych wykazała, że u pacjentów dochodzi do znacznego ograniczenia kluczowych objawów zaburzenia z napadami objadania się (BED), w tym zmniejszenia liczby epizodów kompulsywnego jedzenia, utraty kontroli nad posiłkami oraz jedzenia pod wpływem emocji.
Autorzy opracowania tłumaczą, że leki te działają bezpośrednio na ośrodkowy układ nerwowy, wpływając na przetwarzanie nagrody i kontrolę impulsów w mózgu. Pozwala to na "wyciszenie" silnych impulsów psychicznych prowadzących do napadów objadania się. Badacze zwracają jednak uwagę na tzw. dylemat rygoru dietetycznego. Pacjenci przyjmujący te środki zgłaszali znacznie większą kontrolę nad dietą, jednak na ten moment nie jest jasne, czy stanowi to zdrową samoregulację, czy też niesie ryzyko przejścia w patologiczne wzorce typowe dla zaburzeń odżywiania, np. pomijanie posiłków.
Metaanaliza odkryła też pewną uderzającą zależność. Okazało się, że większość dotychczasowych badań była finansowana przez firmy farmaceutyczne i rzadko obejmowała osoby z formalnie zdiagnozowanym zaburzeniem z napadami objadania się. Eksperci z UCL ostrzegają, że same leki nie zastąpią kompleksowej opieki. Aby leczenie było skuteczne i trwałe, farmakoterapia musi być połączona z psychoterapią, wsparciem społecznym oraz systemową walką ze stygmatyzacją osób z wyższą masą ciała. Istotną barierą pozostaje także ograniczony dostęp do tych preparatów w ramach publicznej ochrony zdrowia, co uderza po portfelach wielu pacjentów.
Źródła:
- Nadolsky S, Kessel S, Krumm Z. A., Tinsley G. M. Resolution of anhedonia-like symptoms in patients treated for obesity with tirzepatide: A three-case series. Obesity Pillars (2026). DOI: 10.1016/j.obpill.2026.100302
- Emptagea I., Kozmér S., Cobham-Wilson A. et al. The effectiveness of glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP-1RAs) on binge eating in patients with obesity: a systematic review and meta-analysis. eClinicalMedicine (2026). DOI: 10.1016/j.eclinm.2026.104007
- Cara E. People Can Lose Their Zest for Life After Starting GLP-1s, Docs Warn. Gizmodo (2026).
- Lane C. GLP-1's Reduce Binge Eating Symptoms. Neuroscience News (2026).
