Badanie przeprowadzili naukowcy z Tajwanu, którzy przeanalizowali dane medyczne 73 854 mężczyzn w wieku co najmniej 40 lat. Wszyscy uczestnicy cierpieli na dolegliwości związane z dolnymi drogami moczowymi, często towarzyszące łagodnemu rozrostowi prostaty. Połowa badanych przez okres do pięciu lat stosowała tadalafil lub inny lek z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), natomiast pozostali otrzymywali inne preparaty.
Aby ograniczyć wpływ dodatkowych czynników, uczestników dobrano pod względem wieku, palenia tytoniu, pochodzenia etnicznego oraz współistniejących chorób, jak cukrzyca czy otyłość. Po pięciu latach naukowcy porównali częstość występowania jaskry oraz nadciśnienia ocznego w obu grupach.
Jak lek może wpływać na oczy?
Analiza wykazała, że osoby przyjmujące tadalafil były o 22 proc. bardziej narażone na rozwój jaskry, miały o 32 proc. wyższe ryzyko nadciśnienia ocznego i były o 33 proc. bardziej narażone na rozwój jaskry pierwotnej otwartego kąta, czyli najczęściej występującej postaci tej choroby. Autorzy zaznaczają jednak, że było to badanie obserwacyjne. Oznacza to, że wykazało ono zależność statystyczną, ale nie dowodzi, iż to właśnie tadalafil bezpośrednio odpowiada za rozwój jaskry.
Inhibitory PDE5, do których należy tadalafil, są stosowane nie tylko w leczeniu zaburzeń erekcji, ale również nadciśnienia płucnego oraz objawów łagodnego rozrostu prostaty. Leki te zwiększają stężenie cyklicznego monofosforanu guanozyny (cGMP), co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich i rozszerzenia naczyń krwionośnych. Dzięki temu poprawia się przepływ krwi, co odpowiada za ich działanie terapeutyczne.
Dlaczego naukowcy postanowili zbadać tadalafil?
Od lat pojawiają się jednak doniesienia o możliwym wpływie tej grupy leków na narząd wzroku. Opisywano m.in. przypadki zmian dotyczących siatkówki, naczyń krwionośnych oka oraz nerwu wzrokowego - związek z jaskrą pozostawał jednak niejasny.
Badacze wskazują kilka możliwych mechanizmów. Jedna z hipotez zakłada, że rozszerzenie naczyń krwionośnych może przejściowo zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez nasilenie przepływu płynów w obrębie oka. Dotychczasowe badania nie potwierdziły jednak, aby przewlekłe stosowanie tadalafilu powodowało trwały wzrost ciśnienia.
Zobacz również:
Inna teoria sugeruje, że obniżenie ciśnienia tętniczego wywołane przez lek może pogarszać ukrwienie nerwu wzrokowego. Jednocześnie istnieją badania wskazujące na odwrotny efekt - poprawę przepływu krwi w tkankach oka, co mogłoby działać ochronnie. To właśnie te sprzeczne wyniki wcześniejszych prac skłoniły naukowców do przeprowadzenia dużego badania populacyjnego.
Długotrwałe stosowanie mogło mieć znaczenie
Autorzy zwracają uwagę, że tadalafil był analizowany nieprzypadkowo. W leczeniu zaburzeń erekcji lek często stosowany jest doraźnie, natomiast u pacjentów z łagodnym rozrostem prostaty przyjmowany jest codziennie przez wiele miesięcy lub nawet lat. Zdaniem badaczy właśnie tak długotrwała ekspozycja mogła wpływać na regulację ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz przepływ krwi w obrębie oka, dlatego wymagała dokładniejszej oceny.
Naukowcy podkreślają, że uzyskane wyniki nie stanowią przeciwwskazania do stosowania tadalafilu. Zamiast rezygnacji z terapii zalecają większą czujność okulistyczną, szczególnie u osób z rozpoznaną jaskrą, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub rodzinną historią tej choroby. Eksperci przypominają również, że jaskra przez wiele lat może rozwijać się bezobjawowo, z tego powodu regularne badania okulistyczne pozostają najskuteczniejszym sposobem jej wczesnego wykrycia i rozpoczęcia leczenia, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia wzroku.
