Melatonina od lat jest stosowana przede wszystkim jako środek ułatwiający zasypianie. Nowa analiza opublikowana w czasopiśmie "Pain" wskazuje jednak, że hormon może mieć również zastosowanie w łagodzeniu przewlekłego bólu układu mięśniowo-szkieletowego. Autorzy podkreślają jednocześnie, że obecny stan wiedzy nie uzasadnia traktowania jej jako samodzielnej metody leczenia.
Badanie przeprowadził zespół naukowców z Uniwersytetu w Sydney, który przeanalizował wyniki 23 randomizowanych badań klinicznych obejmujących 2028 uczestników z przewlekłym lub pooperacyjnym bólem układu mięśniowo-szkieletowego. W analizowanych pracach porównywano działanie melatoniny z placebo lub innymi metodami leczenia przeciwbólowego, a oceniano przede wszystkim wpływ na natężenie bólu oraz jakość snu.
Korzyści przede wszystkim przy przewlekłym bólu
Najbardziej obiecujące wyniki uzyskano u osób cierpiących na przewlekłe schorzenia obejmujące mięśnie, kości, stawy, więzadła i ścięgna. W podstawowej analizie melatonina nie wykazała statystycznie istotnej przewagi nad placebo pod względem zmniejszenia natężenia bólu. Po uwzględnieniu wyłącznie badań o niskim ryzyku błędu okazało się jednak, że rzeczywiście przynosi ona istotną poprawę.
Autorzy stwierdzili również, że skuteczność melatoniny była porównywalna z efektami uzyskiwanymi przy zastosowaniu aktywnych metod leczenia, w tym leków przeciwbólowych. Średnio stosowanie melatoniny wiązało się ze zmniejszeniem natężenia bólu o około 9-10 punktów w 100-punktowej skali, choć badacze zaznaczają, że większość uzyskanych efektów nie osiągała progu uznawanego za minimalnie istotny klinicznie.
Zobacz również:
Poprawa snu, ale nie u wszystkich
Analiza wykazała również, że melatonina poprawiała jakość snu u osób z przewlekłym bólem układu mięśniowo-szkieletowego. Tego efektu nie zaobserwowano natomiast u pacjentów odczuwających ból po zabiegach chirurgicznych. Podobnie wyglądały wyniki dotyczące samego bólu pooperacyjnego - choć melatonina była skuteczniejsza od placebo, liczba dostępnych badań nie pozwala jeszcze na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków dotyczących jej zastosowania w tej grupie pacjentów.
Naukowcy przypominają, że melatonina jest powszechnie stosowana jako preparat wspomagający sen i krótkotrwałe przyjmowanie jest uznawane za bezpieczne u większości dorosłych. W analizowanych badaniach zgłaszane działania niepożądane miały zazwyczaj łagodny i przemijający charakter. Najczęściej były to nudności, bóle głowy oraz zawroty głowy. Badacze zwracają jednak uwagę, że przewlekły ból jest złożonym problemem zdrowotnym, na który wpływają liczne czynniki biologiczne, psychologiczne i społeczne. Z tego względu melatonina nie powinna zastępować standardowych metod leczenia:
Naszą radą nie jest zastępowanie melatoniną wszystkich leków przeciwbólowych. Po konsultacji z lekarzem może ona stanowić uzupełnienie dotychczasowego leczenia
