Jak informują autorzy najnowszych analiz, w latach 2020-2024 w Anglii nie odnotowano ani jednego przypadku zgonu z powodu raka szyjki macicy w grupie kobiet w wieku 20-24 lata - to pierwszy taki wynik w historii obserwacji obejmujących pięcioletni okres. Dane wskazują, że bez szczepień w tym samym czasie można byłoby spodziewać się około 20-23 zgonów, więc autorzy badań szacują, że program szczepień uratował już w tym kraju około 200 młodych kobiet.
Największe korzyści obserwuje się wśród osób zaszczepionych w wieku 12-13 lat. W tej grupie ryzyko śmierci przed ukończeniem 30. roku życia jest określane jako bliskie zeru. W starszej grupie zaszczepionych kobiet również odnotowano znaczący spadek śmiertelności, nawet o ponad 60 proc.
Zgony wśród młodych całkowicie wyeliminowane
HPV odpowiada za zdecydowaną większość przypadków raka szyjki macicy - szacuje się, że nawet 99 proc. zachorowań ma związek z tym wirusem. Choć infekcja często przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie, w części przypadków prowadzi do zmian nowotworowych rozwijających się przez lata.
Szczepionka przeciw HPV zapewnia ochronę nie tylko przed rakiem szyjki macicy, ale także przed innymi nowotworami związanymi z tym wirusem, w tym nowotworami jamy ustnej, gardła, odbytu czy narządów płciowych. Program szczepień obejmuje obecnie zarówno dziewczęta, jak i chłopców.
Eksperci podkreślają, że obserwowany spadek liczby zgonów to dopiero początek długoterminowego efektu. Wraz z dojrzewaniem kolejnych zaszczepionych roczników liczba przypadków raka szyjki macicy i związanych z nim zgonów powinna dalej maleć.
Zobacz również:
Negatywny wpływ pandemii COVID-19
Jednocześnie pojawia się istotne zagrożenie dla tych pozytywnych trendów. Po pandemii COVID-19 odsetek zaszczepionych nastolatków spadł i w wielu regionach nie osiąga poziomu rekomendowanego przez Światową Organizację Zdrowia. Obecnie wynosi on około 75 proc., podczas gdy do eliminacji choroby potrzebne jest około 90 proc.
Zdaniem specjalistów utrzymanie wysokiego poziomu szczepień, w połączeniu z regularnymi badaniami przesiewowymi, pozostaje kluczowe dla dalszego ograniczania zachorowań. Bez zdecydowanych działań zwiększających dostępność i akceptację szczepień istnieje ryzyko, że liczba możliwych do uniknięcia zgonów ponownie zacznie rosnąć.
