Przełomowa operacja robotyczna. Pacjenta i chirurga dzieliło 2400 km
Telechirurgia dynamicznie się rozwija, a do listy operacji robotycznych prowadzonych na odległość dołączył kolejny zabieg - przełomowy dla Wielkiej Brytanii. Chirurga i pacjenta dzieliło 2400 km, a operacja została przeprowadzona z użyciem zaawansowanego systemu robotycznego, pokazując przyszłość medycyny. Kolejny taki zabieg ma być transmitowany na żywo.
Operacje na odległość. Pierwsza na świecie, pierwsza w Polsce i kolejny przełom
Coraz częściej mówi się o operacjach wykonywanych na odległość, w których lekarz steruje robotem znajdującym się nawet tysiące kilometrów dalej. Jest to możliwe dzięki integracji robotyki, informatyki, chirurgii oraz technologii telekomunikacyjnych - telechirurgia pozwala lekarzom wykonywać operacje na odległość, niezależnie od ich lokalizacji.
Za pierwszy historyczny przykład udanej teleoperacji międzykontynentalnej uznaje się Operację Lindbergh z 2001 r. Wówczas 68-letnia pacjentka przebywająca w Strasburgu we Francji przeszła zabieg zdalnego usunięcia pęcherzyka żółciowego przeprowadzony z Nowego Jorku w USA - lekarza i pacjentkę dzieliło 6230 km.
Od tamtej pory nieustannie przekraczane są kolejne granice w tej dziedzinie. Pierwsze w historii zabiegi telechirurgiczne w Europie przeprowadzono w 2025 r. w Polsce, a udział wzięli w nich specjaliści Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA. Teraz ogłoszono kolejny przełom - tym razem dotyczy on Wielkiej Brytanii.
Zdalna operacja na odległości 2400 km. Wielka Brytania-Gibraltar
Profesor Prokar Dasgupta, czołowy chirurg urologiczny specjalizujący się w chirurgii robotycznej poinformował, że dokonał przełomu dla Wielkiej Brytanii. Ekspert przeprowadził pierwszą w kraju operację na odległość z wykorzystaniem zdalnie sterowanego robota - na pacjencie znajdującemu się 2400 km dalej, na Gibraltarze (brytyjskie terytorium zamorskie na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego).
Operację usunięcia prostaty (prostatektomię radykalną) przeprowadzono u 62-letniego pacjenta onkologicznego Paula Buxtona, który od 40 lat mieszka na Gibraltarze, gdzie znajduje się tylko jeden szpital. Mieszkańcy z bardziej złożonymi problemami zdrowotnymi często muszą wyjeżdżać za granicę, zwykle do Wielkiej Brytanii, aby skorzystać ze specjalistycznej opieki. Dzięki rozwojowi chirurgii zdalnej koszty i niedogodności związane z podróżami na leczenie mogą zostać w przyszłości zniwelowane. Robotyczne operacje na odległość mogą też ułatwić dostęp do specjalistycznej opieki pacjentom mieszkającym w odległych regionach.
Dasgupta to uznany profesor, który ma na swoim koncie wiele przełomowych osiągnięć oraz nagród. Już w 2005 r. kierował zespołem, który wykorzystał robota da Vinci do przeprowadzenia jednej z pierwszych operacji laparoskopowych w celu pobrania nerki w ramach przeszczepu nerki w Wielkiej Brytanii. W 2009 roku został pierwszym profesorem chirurgii robotycznej i urologii w King's College, a następnie przewodniczącym King's College-Vattikuti Institute of Robotic Surgery.
"Część historii medycyny" i transmisja zdalnej operacji na żywo
Operacja usunięcia prostaty pacjentowi na Gibraltarze przeprowadzona została z Londynu (The London Clinic) przy użyciu robota wyposażonego w kamerę 3D HD oraz cztery ramiona, którymi sterowano z konsoli z opóźnieniem wynoszącym zaledwie 0,06 sekundy. Konsola w Wielkiej Brytanii była połączona z robotem w Gibraltarze za pomocą kabli światłowodowych, z zapasowym łączem 5G. Operację wykonano z wykorzystaniem systemu Toumai Robotic System, w ramach współpracy między The London Clinic a Gibraltar Health Authority. Zespół medyczny w Gibraltarze pozostawał w gotowości na wypadek zerwania połączenia, ale obyło się bez zakłóceń.
Jak przekazał Dasgupta, podczas zdalnej operacji "miał wrażenie, jakby tam był", podaje BBC. Buxton stwierdził natomiast, że udział w zabiegu był dla niego "oczywistą decyzją" i okazją, by "stać się częścią historii medycyny". Był to pierwszy z dwóch przypadków testowych. Drugi dotyczył 52-letniego mężczyzny, którego nazwiska nie ujawniono, i odbył również w Gibraltarze. Dasgupta przeprowadzi kolejną taką operację 14 marca 2026 r. Zabieg będzie transmitowany na żywo dla 20 000 czołowych urologów świata podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Urologicznego.
