Przełomowe odkrycie o ADHD okazało się błędem? Nowe badania podważają znaną teorię
Przez niemal 20 lat naukowcy sądzili, że mózgi dzieci z ADHD dojrzewają wolniej. Nowa analiza obejmująca ponad 11 tys. młodych osób pokazuje jednak, że słynna teoria mogła być jedynie statystycznym złudzeniem.
Przez blisko 20 lat naukowcy sądzili, że mózgi dzieci z ADHD dojrzewają wolniej niż u ich rówieśników. To było wręcz jedno z najczęściej przywoływanych odkryć jak przekazał portal LiveScience. Teraz okazuje się, że ten efekt mógł w ogóle nie istnieć. Nowe badanie wskazuje, że słynny wynik był najprawdopodobniej... złudzeniem wynikającym ze sposobu analizy danych.
Fundament badań nad ADHD zaczyna się chwiać
W 2007 roku zespół badaczy z amerykańskiego National Institute of Mental Health opublikował wyniki, które szybko uznano za przełomowe. Na podstawie obrazowania metodą rezonansu magnetycznego porównano mózgi 223 dzieci z ADHD oraz podobnej liczby dzieci bez tego zaburzenia. Badacze doszli do wniosku, że kora mózgowa, czyli zewnętrzna warstwa mózgu odpowiedzialna za wiele złożonych funkcji, dojrzewa u dzieci z ADHD później.
Wynik wydawał się logiczny. Dzieci z ADHD często sprawiają wrażenie mniej dojrzałych od swoich rówieśników, dlatego opóźniony rozwój mózgu dobrze pasował do obserwowanych zachowań. Praca szybko stała się jednym z fundamentów współczesnych badań nad ADHD.
Różnice między chłopcami i dziewczynkami
Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences, wykorzystało znacznie większy zbiór danych. Naukowcy przeanalizowali informacje pochodzące z projektu ABCD (Adolescent Brain Cognitive Development), obejmującego ponad 11 tys. dzieci obserwowanych przez wiele lat.
Wybrane dla ciebie:
Początkowo badacze otrzymali wyniki bardzo podobne do tych sprzed dwóch dekad. Sytuacja zmieniła się po uwzględnieniu różnic w rozwoju mózgów chłopców i dziewczynek. Okazało się, że związek między problemami z uwagą a grubością kory mózgowej całkowicie zniknął.
To właśnie sprawiło, że cały ten domek z kart się zawalił.
Dalsze analizy przeprowadzone osobno dla chłopców i dziewczynek również nie wykazały związku między grubością kory mózgowej a problemami z koncentracją.
ADHD pozostaje realnym zaburzeniem
Autorzy podkreślają, że nowe wyniki nie oznaczają, iż ADHD nie ma biologicznych podstaw. Zaburzenie nadal jest silnie związane z genetyką i funkcjonowaniem mózgu. Zmienia się jednak sposób interpretacji jednego z najbardziej znanych wskaźników biologicznych.
Naukowcy nadal poszukują wiarygodnych biologicznych cech, które mogłyby pomóc w diagnozie i leczeniu pacjentów.
Źródło: LiveScience
Publikacja: O'Connor, S. D., Loughnan, R., Ahern, J., Fan, C. C., Althoff, R. R., Garavan, H., Potter, A., & Albaugh, M. D. (2026). Attention problems and cortical maturation in a large longitudinal sample of youths: The importance of accounting for sex differences. Proceedings of the National Academy of Sciences, 123(21), e2605729123. https://doi.org/10.1073/pnas.2605729123
