Autorzy badania przeanalizowali dane dotyczące zatruć z lat 2006-2023 oraz informacje o śmiertelności pochodzące ze Światowej Organizacji Zdrowia. Łącznie uwzględnili dane ze 139 państw. Na ich podstawie oszacowali, że zatrucia pestycydami powodują każdego roku około 11 tys. zgonów.
Setki milionów przypadków rocznie
Badacze skupili się na niezamierzonych ostrych zatruciach pestycydami (UAPP). Chodzi o przypadki, w których kontakt z substancją prowadzi do choroby lub innych skutków zdrowotnych pojawiających się w krótkim czasie po ekspozycji. Wyjaśnijmy tu krótko, że do ekspozycji na pestycydy dochodzi przede wszystkim podczas ich przygotowywania i stosowania, ale ryzyko występuje również później, gdy pracownicy mają kontakt z opryskiwanymi roślinami, zanieczyszczonym sprzętem lub odzieżą.
W analizowanych publikacjach odnotowano łącznie około 370 tys. przypadków UAPP rocznie, w tym ponad 9 tys. zakończonych śmiercią. Następnie naukowcy wykorzystali te dane do oszacowania skali zjawiska na poziomie poszczególnych państw i regionów. Ostateczny wynik wskazuje na 402-433 mln przypadków rocznie na całym świecie, w tym około 11 tys. zgonów.
Przy światowej populacji rolników i pracowników rolnych wynoszącej około 934 mln osób oznacza to, że każdego roku pestycydami może zatruwać się około 46 proc. tej grupy. Największą liczbę przypadków oszacowano w Azji Południowej, a następnie w Azji Południowo-Wschodniej i Afryce Wschodniej. Wśród poszczególnych państw najwyższy szacowany odsetek zatruć dotyczył Burkina Faso, gdzie problem może obejmować około 84 proc. rolników i pracowników rolnych.
Problem nie ogranicza się do zgonów
Zdaniem autorów badania dotychczasowa uwaga poświęcana zatruciom pestycydami była jednak nieproporcjonalnie mocno skupiona na przypadkach śmiertelnych. Tymczasem zdecydowana większość zatruć nie kończy się śmiercią, ale może powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Co więcej, naukowcy nie oceniali w badaniu przewlekłych następstw kontaktu z pestycydami i nie uwzględnili ekspozycji na około 84 mln dzieci pracujących w rolnictwie, więc problem może być jeszcze większy, niż sugerują dostępne dane.
Zwłaszcza że w wielu państwach brakuje skutecznych systemów rejestrowania zatruć, a przypadki o łagodniejszym przebiegu często nie trafiają do statystyk. Autorzy zwracają uwagę, że dane dotyczące zatruć pochodzą z różnych źródeł, między innymi badań ankietowych, rejestrów medycznych, ośrodków kontroli zatruć i krajowych baz dotyczących przyczyn zgonów, co utrudnia ich bezpośrednie porównywanie.
Zobacz również:
Rolnicy coraz bardziej narażeni
Ta skala zagrożenia ma dodatkowe znaczenie w kontekście rosnącego globalnego wykorzystania środków ochrony roślin. Według autorów badania w 2023 roku na świecie zużyto około 3,8 mln ton pestycydów - to ponad dwa razy więcej niż w 1990 roku, gdy było to około 1,8 mln ton. Naukowcy wskazują, że większe zużycie pestycydów może oznaczać częstszy lub dłuższy kontakt z tymi substancjami.
Dlatego też ich zdaniem konieczne jest stworzenie ujednoliconych systemów monitorowania i raportowania, które pozwolą lepiej ocenić rzeczywistą skalę problemu: "Obecnie dostępne informacje są niewystarczające do uzyskania solidnych i porównywalnych szacunków dla poszczególnych państw". Wskazują również na potrzebę stopniowego wycofywania najbardziej niebezpiecznych pestycydów, zgodnie z rekomendacją Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).
