To, co dzieje się w naszych jelitach, może być znacznie ważniejsze, niż może się wydawać. Naukowcy z Uniwersytetu Technicznego Chalmersa przeanalizowali mikrobiom (zbiór bakterii i innych drobnoustrojów zamieszkujących przewód pokarmowy) u 4685 dorosłych Szwedów. Średnio po pięciu latach obserwacji cukrzyca typu 2 rozwinęła się u 383 uczestników. Okazało się, że już na początku badania ich mikrobiom miał cechy, które odróżniały go od pozostałych osób.
- Nasze badanie wykazało zmiany w mikrobiocie jelitowej na kilka lat przed rozwojem choroby. Może to wskazywać, że skład mikrobiomu odgrywa rolę w rozwoju cukrzycy, a nie odwrotnie - wyjaśnia dr Gaël Toubon.
Błonnik może zmieniać rolę bakterii
Badacze zidentyfikowali dziewięć gatunków bakterii powiązanych z ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2. Szczególnie zaskoczyła ich obecność bakterii Akkermansia muciniphila. Zwykle uznawana jest za korzystną dla zdrowia, jednak wszystko zależy od sposobu odżywiania.
- W sprzyjających warunkach bakteria ta żywi się błonnikiem dostarczanym z pożywieniem. Gdy jednak w diecie jest go zbyt mało, zaczyna rozkładać ochronną warstwę śluzu w jelitach. To może prowadzić do kontaktu innych bakterii ze ścianą jelita, wywołując stan zapalny i zaburzenia metaboliczne związane z insulinoopornością oraz cukrzycą typu 2 - tłumaczy dr Toubon.
Proste badanie może pomóc wcześniej wykryć zagrożenie
Zdaniem autorów odkrycie może w przyszłości uzupełnić obecnie stosowane metody oceny ryzyka, takie jak analiza poziomu glukozy, masy ciała czy obciążenia rodzinnego. Do zestawu badań mogłaby dołączyć analiza próbki kału, pozwalająca ocenić skład mikrobiomu.
Zanim ta metoda wejdzie do użytku potrzebne są kolejne badania potwierdzające te wyniki. Naukowcy jednak już teraz zwracają uwagę, że ich odkrycia są spójne z obowiązującymi zaleceniami żywieniowymi.
- Nie możemy jeszcze udzielać tak szczegółowych porad dotyczących diety, ale nasze wyniki potwierdzają obecne zalecenia, aby spożywać produkty bogate w błonnik pochodzący z owoców, warzyw, roślin strączkowych i pełnych ziaren. Podkreślają też znaczenie badania mikrobiomu jelit razem z innymi czynnikami stylu życia, ponieważ wspólnie mogą wpływać na ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 - mówi prof. Rikard Landberg.
Źródło: Uniwersytet Techniczny Chalmersa
Publikacja: Gaël Toubon et al, Gut microbiome composition and functional potential associate with incident type 2 diabetes in 4,685 adults from a Swedish prospective cohort, Cell Reports Medicine (2026). DOI: 10.1016/j.xcrm.2026.102835
