W starszym wieku też możesz poprawić pracę mózgu. Naukowcy są zgodni
Przez lata uważano, że z wiekiem mózg musi działać coraz gorzej. Nowe badanie pokazuje jednak coś zupełnie odwrotnego. Naukowcy odkryli, że poprawa sprawności mózgu jest możliwa nawet po 70. i 80. roku życia.
Przez lata powtarzano, że najlepiej rozwijać mózg, kiedy jesteśmy młodsi, bo z wiekiem działa coraz gorzej i niewiele da się z tym zrobić. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports pokazuje jednak coś zupełnie innego. Naukowcy z Center for BrainHealth na The University of Texas at Dallas doszli do wniosku, że rozwój mózgu jest możliwy praktycznie w każdym wieku - od młodości aż po osoby po dziewięćdziesiątce.
Badanie trwało trzy lata i objęło prawie 4 tysiące uczestników w wieku od 19 do 94 lat. Naukowcy korzystali z tzw. BrainHealth Index, czyli wskaźnika mierzącego ogólną kondycję mózgu. Nie skupiał się on wyłącznie na wykrywaniu problemów czy chorób, ale także na potencjale rozwoju. Pod uwagę brano m.in. sprawność myślenia, odporność psychiczną i relacje społeczne.
Najciekawsze okazało się to, że poprawę zauważono praktycznie we wszystkich grupach wiekowych. Nawet osoby osiągające na początku bardzo dobre wyniki nadal poprawiały swoje rezultaty po ponad tysiącu dni obserwacji. Jeszcze większe postępy notowali ci, którzy startowali z najniższego poziomu.
Kilka minut dziennie zrobiło dużą różnicę
Naukowcy zwracają uwagę, że nie chodziło o wielogodzinne treningi umysłu. Najlepsze efekty osiągały osoby, które regularnie poświęcały zaledwie od 5 do 15 minut dziennie na ćwiczenia wspierające pracę mózgu i stopniowo wprowadzały zdrowe nawyki do codziennego życia.
Dr Sandra Bond Chapman, dyrektorka Center for BrainHealth, podkreśla, że wiele osób nadal myśli o mózgu w przestarzały sposób.
- Zbyt długo działaliśmy według przestarzałego przekonania, że musimy czekać, aż wydarzy się coś złego z naszym mózgiem, zanim zaczniemy cokolwiek robić. To badanie przypomina nam, że naszego mózgu nie definiuje wiek, lecz możliwości. Ludzie wydłużyli już długość życia. Teraz wydłużamy także czas, w którym mózg może się rozwijać i poprawiać swoje działanie - powiedziała badaczka.
Jak dobrze znasz swój mózg? Sprawdź, co dzieje się w Twojej głowie [QUIZ]
Mózg nie jest "ustawiony" raz na zawsze
Autorzy badania zauważyli też tzw. efekt odbicia. Nawet podczas trudnych momentów życiowych, jak np. choroba, utrata pracy czy opieka nad bliskimi, część uczestników potrafiła utrzymać lub poprawić kondycję mózgu dzięki wyuczonym strategiom poznawczym. Dr Lori Cook zwraca uwagę, że każdy mózg jest inny i wymaga indywidualnego podejścia.
- Każdy mózg jest tak unikalny jak odcisk palca i ma potencjał do rozwoju. Odchodząc od rozwiązań takich samych dla wszystkich, dajemy ludziom możliwość świadomego inwestowania w zdrowie i sprawność własnego mózgu - podkreśliła.
Badanie może być ważnym sygnałem zwłaszcza dla osób, które po trzydziestce zaczynają traktować pogarszającą się pamięć czy koncentrację jako coś nieuniknionego. Wyniki sugerują, że mózg da się trenować znacznie dłużej, niż sądziliśmy.
Źródło: Center for BrainHealth
Publikacja: Lori G. Cook et al, Measuring and increasing the brain health span across adulthood: a public health imperative, Scientific Reports (2026). DOI: 10.1038/s41598-026-51403-3
