Zmiany klimatu napędzają oporność na antybiotyki. Alarmujące badanie
Kryzys klimatyczny zaczyna wpływać na nasze zdrowie w sposób, który dotąd był przez nas niedoceniany. Nowe badania pokazują, że globalne ocieplenie może przyspieszać rozwój oporności bakterii na antybiotyki, czyli jednego z najpoważniejszych kryzysów współczesnej opieki zdrowotnej.
Oporność na antybiotyki nie jest nowym problemem, ale tempo jej wzrostu budzi coraz większy niepokój. Szacuje się, że już dziś odpowiada za ponad milion zgonów rocznie na całym świecie, a sytuacja tylko się pogarsza. I chociaż głównymi przyczynami takiego stanu rzeczy są nadużywanie i niewłaściwe stosowanie leków, to naukowcy wskazali właśnie kolejny czynnik ryzyka, a mianowicie zmiany klimatyczne.
Cichy kryzys, który już zabija miliony
Międzynarodowy zespół badaczy przeanalizował ponad 480 tys. próbek bakterii salmonelli ze 139 krajów, obejmujących okres od 1940 do 2023 roku. Wynik jest jednoznaczny - liczba genów odpowiedzialnych za oporność na antybiotyki wzrosła globalnie o ok. 10 proc., a zmiany klimatyczne są z tym wyraźnie powiązane.
Największe zmiany w najcieplejszych regionach
Badanie pokazuje, że wzrost temperatur i zmiany w opadach wpływają na środowisko życia bakterii. W takich warunkach drobnoustroje łatwiej przetrwają, szybciej mutują i skuteczniej wymieniają geny odpowiedzialne za oporność. Co istotne, proces ten nie przebiega liniowo i zależy od złożonych interakcji między klimatem a środowiskiem.
W 82 proc. badanych krajów odnotowano wzrost oporności. Najsilniejsze powiązania ze zmianami klimatycznymi zaobserwowano jednak na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, a także w Azji Południowej i Afryce Subsaharyjskiej. To regiony szczególnie narażone na ekstremalne warunki pogodowe i szybkie zmiany klimatu.
I choć badanie nie dowodzi bezpośrednio związku przyczynowo-skutkowego, wskazuje na silną korelację między klimatem a rozwojem oporności bakterii. Dlatego naukowcy podkreślają, że bez zdecydowanych działań, zarówno w zakresie ograniczania zmian klimatu, jak i racjonalnego stosowania antybiotyków, problem będzie się pogłębiał. Wygląda więc na to, że oporność na antybiotyki przestaje być wyłącznie problemem medycznym i walka z "superbakteriami" nie będzie możliwa bez równoczesnych działań na rzecz klimatu.
