W skrócie
- Temperatura powierzchni Pacyfiku w połowie września przekroczyła historyczny rekord z 2015 roku, osiągając wartość o 3,05 stopnia Celsjusza wyższą od średniej.
- Eksperci z Climate Impact Lab przewidują, że z powodu dodatkowego ciepła między czerwcem 2026 a lutym 2027 roku może umrzeć około 451 tys. osób więcej niż w normalnym roku.
- Wpływ El Niño najbardziej odczują kraje Globalnego Południa, w tym Nigeria, Indonezja oraz Indie, podczas gdy prognozy dla Polski wskazują na marginalne ryzyko wzrostu śmiertelności.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
El Niño właśnie ustanowił nowy rekord siły. 19 września temperatura powierzchni oceanu w kluczowym obszarze środkowo-wschodniego Pacyfiku była aż o 3,05 st. C wyższa od średniej. To więcej niż poprzedni rekord 3,02 st. C z 2015 roku. Niestety zjawisko nie osiągnęło jeszcze oczekiwanego maksimum.
Rekordowy El Niño już jest
Przypomnę tylko, że El Niño to naturalne zjawisko, które pojawia się zwykle co dwa do siedmiu lat. Pasaty, czyli stałe wiatry nad tropikalnym Pacyfikiem, słabną. Ciepła woda przesuwa się wtedy na wschód i oddaje więcej energii atmosferze, zmieniając pogodę w wielu częściach świata.
Może cię zainteresować:
Najnowszy rekord dotyczy codziennych pomiarów temperatury powierzchni morza w najważniejszym regionie Pacyfiku. Inny wskaźnik, uwzględniający także ogólne ocieplenie oceanów, nie pobił jeszcze rekordu.
- Od miesięcy sygnalizowaliśmy, że rozwijające się El Niño będzie bezprecedensowym wydarzeniem. Fakt, że już przekroczyło poprzednie rekordy, a do jego szczytu, który nastąpi później w tym roku, pozostało jeszcze kilka tygodni, pokazuje ogrom tego El Niño - powiedział prof. Adam Scaife z brytyjskiego Met Office.
![Kolorowy wykres słupkowy prezentujący odchylenia globalnej temperatury powierzchni Ziemi od średniej wartości od 1950 do 2016 roku, z wyraźnym wzrostem wartości dodatnich w ostatnich dekadach; słupki są kolorowane według miesięcznych wartości ENSO.]} E...](https://i.iplsc.com/000MM8BRPPEU3WC0-C323-F4.webp "Miesięczne anomalie temperatury globalnej w stopniach Celsjusza od 1950 r. do lutego 2026 r. Miesiące El Niño zaznaczono na czerwono, miesiące La Niña na niebiesko, a miesiące w fazie neutralnej na szaro.")
Prawie pół miliona dodatkowych ofiar
Skala zjawiska budzi obawy nie tylko wśród meteorologów. Według Climate Impact Lab, otwiera się w nowym oknie w okresie od czerwca 2026 do lutego 2027 roku z powodu dodatkowego ciepła może umrzeć około 451 tys. osób więcej niż w normalnym roku. To w zasadzie tak, jakby w ciągu kilku miesięcy znikło z powierzchni Ziemi miasto porównywalne do Gdańska. W samych kolejnych sześciu miesiącach prognozowanych jest 239 tys. (± 11 tys.) takich zgonów.
Autorzy raportu Climate Impact Lab przeanalizowali zależność między temperaturą a śmiertelnością w 24 378 regionach świata i połączyli ją z prognozami temperatur. Punktem odniesienia były średnie warunki z lat 1996-2025. Chodzi więc o dodatkowe ofiary upałów w porównaniu ze zwykłym rokiem.
Największe obciążenie ma spaść na kraje Globalnego Południa. W regionie Sahelu prognozowanych jest łącznie 66 800 dodatkowych zgonów, w tym 31 400 w Nigerii. W Indonezji ma być ich około 19 300, w Indiach 15 800, a w Brazylii 13 300. W Azji Południowo-Wschodniej, obejmującej Filipiny, Wietnam, Tajlandię i Kambodżę, raport wskazuje kolejne 19 400 przypadków.
Czy w Polsce prognozuje się większą śmiertelność z powodu El Niño?
Mimo że problem większej śmiertelności dotyczy przede wszystkich cieplejszych regionów Ziemi, to wpływ El Niño statystycznie zaznacza się także w Polsce. Większa śmiertelność prognozowana jest w trwającym obecnie wrześniu w województwach południowo-wschodnich: śląskim, małopolskim, podkarpackim i lubelskim. W październiku z kolei zaznacza się tylko jedno województwo: mazowieckie.
Jednak, jak widać na załączonej grafice, są to marginalne wartości, w przypadku polskich województw wskazujący na wartość... 1. To oznacza, że prognozowana większa śmiertelność naszego kraju nie dotyczy. Ale dotyczy już krajów południa Europy, więc warto wziąć to pod uwagę przy planowaniu potencjalnych wyjazdów (szczególnie dotyczy dzieci, osób starszych i z problemami zdrowotnymi).
Climate Impact Lab zakłada, że El Niño może utrzymać się do wiosny 2027 roku, a podwyższone temperatury i śmiertelność mogą utrzymywać się nawet do czerwca lub lipca. Raport określa obecne warunki jako "pocztówkę z przyszłości", ponieważ pokazuje warunki, w jakich będziemy żyć za 20 lat.
Źródła: Raport Climate Impact Lab, BBC, The Guardian
