Najpierw błysk, potem grzmot. Tak obliczysz odległość burzy
Gdzie teraz występuje burza? Błyskawica pojawia się niemal natychmiast, ale na grzmot trzeba czasem poczekać kilka lub kilkanaście sekund. Ta różnica pozwala w prosty sposób oszacować odległość burzy. Wystarczy policzyć czas między błyskiem a dźwiękiem i zastosować prosty przelicznik znany meteorologom od lat.
Kiedy nad horyzontem pojawia się błyskawica, a kilka sekund później słychać grzmot, można w prosty sposób oszacować odległość burzy. Nie potrzeba aplikacji pogodowej ani specjalistycznego sprzętu. Wystarczy policzyć czas między błyskiem a dźwiękiem.
Jak sprawdzić, gdzie jest burza i dlaczego najpierw widzimy błysk?
Piorun jest potężnym wyładowaniem elektrycznym zachodzącym wewnątrz chmury burzowej lub pomiędzy chmurą a powierzchnią Ziemi. W chwili wyładowania powstaje zarówno błysk światła, jak i fala dźwiękowa, którą odbieramy jako grzmot.
Choć oba zjawiska pojawiają się jednocześnie, docierają do obserwatora w różnym czasie. Powód jest prosty. Światło porusza się z prędkością blisko 300 tysięcy kilometrów na sekundę. Nawet jeśli piorun uderzy kilkanaście kilometrów od nas, błysk dotrze do naszych oczu praktycznie natychmiast.
Dźwięk jest znacznie wolniejszy. W temperaturze około 15 stopni Celsjusza rozchodzi się w powietrzu z prędkością około 340 metrów na sekundę. Oznacza to, że potrzebuje niemal trzech sekund, aby pokonać jeden kilometr.
To właśnie dlatego podczas burzy pojawia się wyraźne opóźnienie między błyskawicą a grzmotem.
Jak powstaje grzmot podczas burzy?
Podczas uderzenia pioruna temperatura może chwilowo przekraczać 20, a nawet 30 tysięcy stopni Celsjusza. Powietrze wokół wyładowania zostaje gwałtownie ogrzane i błyskawicznie się rozszerza. Powstaje fala uderzeniowa, która rozchodzi się w atmosferze jako dźwięk.
Im bliżej znajduje się wyładowanie, tym szybciej po błysku usłyszymy grzmot. Gdy burza jest daleko, różnica czasu może wynosić kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt sekund.
Jak obliczyć odległość burzy?
Metoda na obliczenie odległości burzy jest bardzo prosta. Gdy zobaczysz błyskawicę, zacznij liczyć sekundy do momentu usłyszenia grzmotu. Najlepiej robić to spokojnym rytmem, wypowiadając kolejno: 101, 102, 103, 104...
Następnie podziel liczbę sekund przez trzy.
Przykładowo:
- 3 sekundy. Jak daleko jest burza? Odległość to około 1 kilometr.
- 6 sekund. Odległość burzy to około 2 kilometry.
- 9 sekund. Burza jest około 3 kilometry od miejsca, w którym jesteś,
- 12 sekund. Czy burza jest jeszcze daleko? Odległość to około 4 kilometry,
- 15 sekund. Gdzie jest teraz burza? Odległość do niej to około 5 kilometrów.
Jeżeli chcesz uzyskać dokładniejszy wynik, możesz wykorzystać fakt, że jedna sekunda odpowiada mniej więcej 340 metrom.
W takim przypadku:
- 1 sekunda - odległość około 340 metrów do burzy,
- 2 sekundy - odległość około 680 metrów do burzy,
- 4 sekundy - odległość około 1,36 kilometra do burzy,
- 5 sekund - odległość około 1,7 kilometra do burzy i tak dalej.
Warto pamiętać, że jest to jedynie przybliżenie. Prędkość dźwięku zależy między innymi od temperatury i wilgotności powietrza, a sam grzmot może odbijać się od chmur, wzgórz czy budynków.
Czy widoczna chmura oznacza, że burza nadchodzi?
Niekoniecznie. Charakterystyczna chmura burzowa typu Cumulonimbus może osiągać wysokość kilkunastu kilometrów. Jej górna część jest widoczna z bardzo dużych odległości, dlatego sama obserwacja chmury nie musi oznaczać, że za chwilę rozpocznie się burza w naszej okolicy.
Znacznie lepszym wskaźnikiem jest właśnie pomiar czasu między błyskawicą a grzmotem. Jeśli odstęp między nimi staje się coraz krótszy, oznacza to, że burza zbliża się do obserwatora.
Meteorolodzy przypominają również o zasadzie bezpieczeństwa 30/30. Jeśli od błysku do grzmotu mija mniej niż 30 sekund, należy jak najszybciej schronić się w bezpiecznym miejscu. Po ostatnim usłyszanym grzmocie warto odczekać co najmniej 30 minut przed powrotem do aktywności na otwartej przestrzeni.
Czy z tej chmury będzie padał deszcz?
