Przez 47 lat niskie chmury działały jak naturalny hamulec globalnego ocieplenia. Analiza danych satelitarnych pokazuje, że ich przybywało, a odbijane przez nie światło słoneczne ograniczało wzrost temperatur. Najnowsze modele klimatyczne sugerują, że ta sytuacja może się odwrócić.
Niskie chmury spowalniały ocieplenie
Chmury odbijają część promieniowania słonecznego z powrotem w kosmos. Dzięki temu powierzchnia Ziemi otrzymuje mniej energii i wolniej się nagrzewa. Naukowcy wciąż nie wiedzą jednak dokładnie, jak zachowają się one w coraz cieplejszym klimacie.
Autorzy badania opublikowanego w Geophysical Research Letters połączyli obserwacje z 13 satelitów z danymi o stanie atmosfery. Dzięki temu odtworzyli zmiany zachmurzenia piętra niskiego od 1979 do 2025 roku. Wynik okazał się zaskakujący. Nad tropikalnymi oceanami udział takich chmur rósł średnio o około 0,18 proc. na dekadę. W dużej mierze odpowiadały za to chmury stratocumulus, które bardzo skutecznie odbijają światło.
Według wyliczeń wzrost zachmurzenia wywołał chłodzący efekt, który przez ostatnie dekady częściowo osłabiał globalne ocieplenie.
Modele przewidują zmianę
Naukowcy zestawili historyczne obserwacje z symulacjami modeli klimatycznych CMIP6. Okazało się, że modele najlepiej odtwarzające rzeczywiste zmiany zachmurzenia przewidują jednocześnie silniejsze dodatnie sprzężenie zwrotne niskich chmur w przyszłości. Mówiąc prościej oznacza to, że ich wpływ może przestać chłodzić klimat, a zacząć wzmacniać ocieplenie.
Modele wskazują, że ilości niskich chmur nad tropikalnymi oceanami może się zmniejszyć. Według autorów badania dalszy wzrost temperatury oraz zmiany cyrkulacji atmosferycznej mogą ostatecznie odwrócić obserwowany dotąd ochronny efekt. Szczególnie istotny jest wschodni Pacyfik, gdzie obecnie mieszanie się cieplejszych i chłodniejszych mas powietrza sprzyja powstawaniu chmur odbijających promieniowanie.
Źródło: Gregory V. Cesana et al, A Reconciled Satellite Record Reveals a Negative Low Cloud Feedback Over the Past 47 Years, Geophysical Research Letters (2026). DOI: 10.1029/2026gl124158
