Stara technologia, nowe możliwości. Aerostaty wspierają drony w Ukrainie
Choć aerostaty kojarzą się głównie z czasami II wojny światowej, ta pozornie archaiczna technologia przeżywa dziś niespodziewany renesans. W realiach współczesnych konfliktów, m.in. wojny w Ukrainie, tego typu balony obserwacyjne stają się ważnym elementem infrastruktury wspierającej drony i systemy rozpoznawcze.
Warto jednak podkreślić, że nowoczesne wersje nie mają już wiele wspólnego z prostymi balonami sprzed dekad - dziś są to zaawansowane platformy zdolne do przenoszenia radarów, czujników czy systemów łączności.
Aerostaty jako "powietrzne maszty komunikacyjne"
W konfliktach, w których ogromną rolę odgrywają drony, kluczowe staje się utrzymanie stabilnej sieci łączności. Sterowanie wieloma bezzałogowcami jednocześnie wymaga bowiem stałego przesyłu danych i niezawodnych przekaźników sygnału.
Aerostaty mogą pełnić funkcję powietrznych przekaźników, które unoszą systemy komunikacyjne na dużą wysokość i zapewniają zasięg tam, gdzie infrastruktura naziemna jest narażona na ostrzał artyleryjski czy zakłócenia elektroniczne.
Ukraińska firma Aerobavovna opracowała własne systemy dostosowane do realiów współczesnej wojny. Platformy te trafiają już do ukraińskich jednostek i wspierają zadania związane z rozpoznaniem, monitoringiem elektromagnetycznym oraz przekazywaniem sygnałów komunikacyjnych.
Dlaczego balony wygrywają z dronami?
Choć drony stały się symbolem nowoczesnej wojny, mają jedną poważną wadę, a mianowicie ograniczony czas lotu. Większość z nich musi wracać na ziemię po kilkudziesięciu minutach lub kilku godzinach pracy.
Aerostat działa inaczej - utrzymywany na linie balon może pozostawać w powietrzu przez wiele dni bez przerwy, zapewniając stałe działanie sensorów lub systemów łączności. Dzięki temu może analizować widmo radiowe, wykrywać sygnały wroga czy wspierać operacje dronów latających nisko nad ziemią.
Zobacz również:
Nowa rola w wojnie elektronicznej
Nowoczesne aerostaty mogą być wyposażone w zestawy SIGINT, czyli systemy rozpoznania sygnałów radiowych. Z wysokości kilku kilometrów analizują one aktywność elektromagnetyczną na polu walki, co pozwala wykrywać nadajniki, stanowiska dowodzenia lub urządzenia przeciwnika. Takie rozwiązania zwiększają możliwości wykrywania celów i wspierają działania sieciocentryczne, w których dane z wielu źródeł trafiają do wspólnego systemu dowodzenia.
Doświadczenia z wojny w Ukrainie pokazują również, że ogromne i bardzo drogie aerostaty mogą być łatwym celem dla przeciwnika. Dlatego przyszłość tej technologii może należeć do mniejszych, tańszych i bardziej mobilnych platform, które można szybko rozstawić w pobliżu linii frontu.
I choć sektor aerostatów pozostaje stosunkowo mało znany, w przeszłości był wykorzystywany operacyjnie przez wiele armii i w ostatnich latach część z nich, jak Japonia, Stany Zjednoczone, Izrael czy Polska, ponownie zwróciła uwagę na podobne systemy, szczególnie w kontekście misji obserwacyjnych i radarowych. Firma Aerobavovna zapowiedziała nawet, że pracuje nad pierwszym kontraktem eksportowym w Unii Europejskiej, a zainteresowanie pojawia się również w krajach Zatoki Perskiej oraz w Kanadzie.
