Pieniądze z SAFE dla Ukrainy? Nowy pomysł Komisji Europejskiej
Podczas środowego orędzia przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała, że część niewykorzystanych środków z programu SAFE może być przeznaczonych na finansowanie wspólnych projektów z przedsiębiorstwami ukraińskimi. Od razu wywołało to ogromną falę komentarzy. Ukraińcy są zadowoleni, ale pojawiają się głosy możliwego sprzeciwu m.in. z polskiego Ministerstwa Obrony Narodowej.
Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że propozycja przedstawiona przez von der Leyen jest propozycją, która nie otrzymała jeszcze akceptacji. Wiceminister obrony Magdalena Sobkowiak-Czarnecka stwierdziła, że na ten moment rozporządzenie SAFE jasno określa, na co te pieniądze, otwiera się w nowym oknie mogą być przeznaczone. Warto przy tym dodać, że jeszcze w sierpniu Komisja Europejska zapowiedziała, że pieniądze, które nie zostaną wykorzystane z SAFE, mogą zostać rozdysponowane w drugim naborze programów, wobec czego Polska wyraziła zainteresowanie.
Zobacz również:
Ukraińcy mówią o możliwym konflikcie z Polską o miliardy
Reakcję Polski wobec pomysłu przekazania niewykorzystanych pieniędzy z SAFE na projekty europejsko-ukraińskie skomentował Defence Express. Ukraiński portal zauważył, że Warszawa i Kijów mogą rywalizować o dotacje SAFE, co zostało określone jako "walka o miliardy". Naturalnie Ukraińcy chcieliby wykorzystać możliwą szansę na uzyskanie kontraktów dla swoich firm w ramach SAFE, a perspektywa prawnego uregulowania, że część pieniędzy trafi do europejsko-ukraińskich projektów może być tego najlepszą gwarancją.
- Mimo że przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen dość wyraźnie ogłosiła, że zostanie uruchomiony nowy program na rzecz wspólnych z Ukrainą projektów obronnych, znalezienie przeciwników tej decyzji wśród krajów UE nie będzie aż tak trudne. Zwłaszcza gdy mowa o miliardach - komentuje Defence Express.
Pula niewykorzystanych pieniędzy z SAFE
Ukraiński portal zauważył, że gdy całkowity budżet programu SAFE ustalono na 150 mld euro, łącznie rozdysponowano do tej pory 130,5 mld euro. Niemniej w związku ze zbliżającymi się wyborami w przyszłym roku Włochy mają zrezygnować z części swojej pożyczki SAFE o wartości 6 mld euro na cele socjalne, co może potencjalnie zwiększyć kwotę niewykorzystanych środków już do około 25,5 mld euro.
Wszystkie decyzje o przyznaniu środków państwom członkowskim muszą zapaść ostatecznie do 27 czerwca 2027. Przy tym otrzymana pula pieniędzy dla danego państwa w ramach SAFE musi zostać wykorzystana i rozliczona do 2030 roku. Do tego czasu ma też zostać dostarczony zamówiony sprzęt wojskowy. Potencjalnie więc jest możliwość niewykorzystania przyznanych pieniędzy, które w najbliższych latach mogłyby być rozdysponowane w inny sposób.
