Ukraina w sierpniu ubiegłego roku zwróciła się do Czech z prośbą o zakup lub darowiznę samolotów L-159 ALCA. Wówczas sytuacja na froncie wymagała wzmocnienia sił powietrznych w obronie przeciwko rosyjskim dronom. Samoloty L-159 ALCA to lekkie maszyny bojowe produkowane przez czeską firmę Aero Vodochody. Służą głównie do zadań szkoleniowych i lekkich misji bojowych.
Czeskie Siły Zbrojne wówczas nie sprzeciwiały się przekazaniu Ukrainie potrzebnych armii Kijowa czterech samolotów bojowych typu L-159 ALCA. Praga podkreślała, że taki transfer nie zagraża bezpieczeństwu Republiki Czeskiej. Szef Sztabu Generalnego, generał Karel Řehka, potwierdził to w swoim wystąpieniu, zaznaczając, że armia jest przygotowana na taki krok.
Ukraina nie otrzyma samolotów L-159
Czeska armia, dysponująca flotą tych samolotów, wskazała wówczas, że mogłaby przekazać do czterech maszyn, choć ostrzegała przed problemami związanymi z ich żywotnością i dostępnością części zamiennych. W stanowisku z października i grudnia ubiegłego roku wojsko zaleciło przekazanie L-159 w formie darowizny, argumentując, że choć nie są one zbędne, ich strata nie wpłynie negatywnie na obronność kraju.
Generał Řehka podkreślił, że armia dostarcza jedynie ekspertyzę techniczną i nie podejmuje decyzji o transferze broni, bo to kwestia czysto polityczna. Mimo gotowości wojskowych, w 2025 roku ostatecznie transfer nie doszedł do skutku z powodu koordynacji międzynarodowej i zmian w priorytetach wyposażenia. Rząd czeski ostatecznie odrzucił sprzedaż lub darowiznę L-159, co potwierdził minister obrony Jaromír Zůna, argumentując, że siły powietrzne nadal ich potrzebują, a produkcja nowych modeli została wstrzymana.
Ukraina otrzyma samoloty bojowe L-39 Skyfox
Decyzja ta wywołała dyskusje polityczne, w tym konflikt między prezydentem Petrem Pavelem a opozycją, reprezentowaną m.in. przez Andreja Babiša. Zamiast tego, firma Aero Vodochody zaproponowała Ukrainie nowsze samoloty L-39 Skyfox, które są tańsze w eksploatacji i lepiej dostosowane do zadań takich jak szkolenie czy zwalczanie dronów. Ostatecznie Praga wyśle na Ukrainę samoloty L-39 Skyfox. Nie wiadomo jednak, kiedy to nastąpi. Czechy kontynuują też wsparcie Kijowa poprzez inne formy pomocy militarnej, w tym dostawy sprzętu wartego miliardy euro.
Aero L-39 Skyfox to nowoczesny odrzutowiec szkolno-treningowy i lekki samolot bojowy, napędzany oszczędnym silnikiem Williams International FJ44-4M o ciągu 16,86 kN z systemem FADEC. Maszyna charakteryzuje się nowoczesną konstrukcją z tzw. "mokrym skrzydłem", co pozwala na osiągnięcie zasięgu do 2590 km i długotrwałość lotu przekraczającą 4,5 godziny bez zewnętrznych zbiorników.
Aero L-39 Skyfox idealny do zwalczania dronów
Samolot rozwija prędkość maksymalną 900 km/h, operuje na pułapie 11 500 metrów i jest przystosowany do dużych obciążeń w zakresie od +8 do -4 G. Dzięki wyjątkowej żywotności płatowca, ocenianej na 15 000 godzin lotu, stanowi on ekonomiczne rozwiązanie dla nowoczesnych sił powietrznych w 2026 roku.
Wnętrze maszyny wyposażono w zaawansowaną awionikę z systemem sterowania HOTAS oraz nowoczesne fotele wyrzucane klasy zero-zero Martin-Baker Mk.16CZ. Skyfox posiada pięć punktów podwieszeń o łącznym udźwigu 1650 kg, co umożliwia przenoszenie szerokiego spektrum uzbrojenia, w tym pocisków powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder, bomb kierowanych oraz zasobników z działkami.
***
Bądź na bieżąco i zostań jednym z 90 tys. obserwujących nasz fanpage - polub GeekWeek na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!













