Betelgeza na nowym zdjęciu. Gwiazda uchwycona jak nigdy wcześniej

W skrócie

Dzięki obserwacjom z ALMA uzyskano szczegółowe zdjęcie bąbelkowej powierzchni Betelgezy, ukazujące pofałdowaną strukturę powstałą w wyniku ruchów plazmy.
Badania wykazały, że atmosfera gwiazdy ma temperaturę około 2030 stopni Celsjusza, a niektóre struktury na jej powierzchni utrzymują się nawet przez siedem lat.
Betelgeza, będąca czerwonym nadolbrzymem, wchodzi w skład układu podwójnego, a jej towarzyszem jest mniejsza gwiazda o nazwie Siwarha.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Betelgeza to czerwony nadolbrzym oddalony od nas o około 600 lat świetlnych. To jedna z najjaśniejszych gwiazd na naszym niebie. Zespół naukowców zbadał obiekt za pomocą Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) i w ten sposób udało się uzyskać spektakularne zdjęcie powierzchni.

Bąbelkowa powierzchnia gwiazdy Betelgeza na zdjęciu z ALMA

Naukowcy udostępnili zdjęcie Betelgezy, które to jednak nie zrobiono w ostatnim czasie. W rzeczywistości jest to obraz z ALMA przechwycony w 2023 r. Uczeni następnie go zbadali i teraz mamy okazję zobaczyć bąbelkową powierzchnię z bliska, ale też poznajemy pewne fakty.

Jasna, rozmyta kula o nieregularnych kształtach i intensywnym pomarańczowo-żółtym świetle, otoczona ciemnym tłem.

Pofałdowana powierzchnia gwiazdy Betelgeza na zdjęciu z ALMA.ALMA(ESO/NAOJ/NRAO)/W. Dent et al.materiał zewnętrzny

Pofałdowana struktura widoczna na powierzchni gwiazdy jest wynikiem przemieszczania się dużych ilości plazmy. Jej masa jest około 20 razy większa w porównaniu do Słońca. Jest jednak bardzo rozdęta. Do tego stopnia, że jej rozmiar jest aż 800 razy większy.

Jej ostateczny los jako supernowej sprawia, że fascynujące jest poznanie jej obecnego wyglądu
powiedział w oświadczeniu kierownik zespołu, Bill Dent, astronom z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO).

Badania wykazały, że czerwony nadolbrzym ma atmosferę o temperaturze około 2030 stopni Celsjusza. Przy okazji znaleziono dwa jeszcze gorętsze obszary. Jeden z nich ma temperaturę wyższą o 530 stopni Celsjusza w porównaniu do otaczającej plazmy.

Obserwacje prowadzone z wykorzystaniem ALMA wykazały również, że wybrane struktury na powierzchni mogą przetrwać nawet latami. Zauważono, że jeden punkt aktywny na północnym wschodzie dysku gwiezdnego utrzymuje się od co najmniej siedmiu lat. To wykracza poza znane obecnie modele.

Betelgeza w układzie podwójnym z gwiazdą Siwarha

Betelgeza od dawna ulegała zmianie jasności i w końcu niedawno udało się rozwiązać zagadkę. Okazuje się, że czerwony nadolbrzym znajduje się w układzie podwójnym, których w Drodze Mlecznej jest całe mnóstwo i ma towarzysza. To niewielka gwiazda, którą nazwano Siwarha.

Niedawno udostępniono zdjęcie, na którym Siwarha została uchwycona w pełnej krasie. Astronomowie twierdzą, że w najbliższym czasie uda się uzyskać jeszcze bardziej spektakularne widoki tej gwiazdy, co wynika z okresu obiegowego.