Czy długość palców wpływa na wielkość mózgu? Nowe ustalenia naukowców
Najnowsze badania profesora Johna Manninga dowodzą, że rozwój mózgu u ludzi może być powiązany z długością palców, a co za tym idzie - z poziomem hormonów płciowych jeszcze przed narodzinami. Analiza 225 noworodków wykazała korelację między wyższym stosunkiem długości palca wskazującego do serdecznego (2D:4D) a większym obwodem głowy u chłopców, co może się wiązać z późniejszymi wynikami w testach inteligencji. Razem z korzyściami, wyższy poziom estrogenów we wczesnym etapie rozwoju wiąże się także z ryzykiem zdrowotnym u mężczyzn.
Naukowcy od dawna zastanawiają się, dlaczego ludzki mózg zwiększał swoją objętość w porównaniu z innymi ssakami. Najnowsze badania wskazują, że jednym z kluczowych czynników mogły być hormony płciowe, zwłaszcza estrogen, które wpływają na rozwój mózgu i ciała jeszcze przed narodzinami. Co ciekawe, wszystko może zaczynać się od długości palców.
Czego długość palców może nauczyć o mózgu?
Profesor John Manning i jego zespół badali tzw. wskaźnik 2D:4D, czyli stosunek długości palca wskazującego (2D) do palca serdecznego (4D). Jest to prosta miara od dawna uznawana za wskaźnik równowagi estrogenów i testosteronu, jakiej płód doświadcza w pierwszym trymestrze ciąży. Im większa długość palca wskazującego względem serdecznego, tym wyższe były poziomy estrogenu we wczesnym życiu.
Wskaźnik 2D:4D powiązany z rozmiarem mózgu u chłopców
Badacze zmierzyli zarówno palce, jak i obwód głowy u 225 noworodków. Okazało się, że u chłopców większy wskaźnik 2D:4D był skorelowany z większym obwodem głowy, co wiąże się z większym rozmiarem mózgu i często późniejszymi wyższymi wynikami w testach inteligencji. Taki wzorzec nie pojawił się w badaniach u dziewczynek.
Prof. Manning odnosi te wyniki do koncepcji mówiącej, że u ludzi ewolucja większego mózgu szła w parze z cechami morfologicznymi typowymi dla bardziej feminizowanego szkieletu. Niestety wyższy poziom estrogenów we wczesnym rozwoju wiąże się też z pewnymi kosztami biologicznymi, m.in. większym ryzykiem chorób serca, obniżoną ilością plemników czy podatnością na niektóre zaburzenia psychiczne u mężczyzn.
Eksperci argumentują, że korzyści wynikające z większego mózgu mogły przeważać nad tymi kosztami, dzięki czemu hormony takie jak estrogen odegrały istotną rolę w historii ewolucji ludzkiego umysłu.
Wcześniejsze badania profesora Manninga dotyczyły również związku między proporcją palców a innymi cechami ludzkimi. Łączył on np. spożycie alkoholu przez dorosłych lub tempo regeneracji po infekcjach ze wskaźnikiem 2D:4D, co sugeruje, że prosta cecha anatomiczna może odzwierciedlać wiele wpływów hormonalnych z życia prenatalnego.
Badanie opublikowano w czasopiśmie Early Human Development.
