W skrócie
- Sabrina Pasterski prowadzi badania nad holografią niebieską, która ma połączyć ogólną teorię względności z mechaniką kwantową w ramach poszukiwań grawitacji kwantowej.
- Badaczka zasłynęła zbudowaniem i pilotowaniem samolotu w wieku 16 lat, a obecnie jako absolwentka MIT i Harvardu zajmuje się teoretycznym opisem wszechświata.
- Jako fizyczka zaangażowana w promocję edukacji STEM wspiera kobiety i mniejszości, reagując na niski poziom reprezentacji tych grup w naukach ścisłych.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Holografia niebieska połączy teorię względności z mechaniką kwantową?
Sabrina Gonzalez Pasterski, 32-letnia fizyczka teoretyczna z Chicago, kieruje pracami Celestial Holography Institute w Perimeter Institute for Theoretical Physics w Ontario. Jej badania koncentrują się na koncepcji znanej jako holografia niebieska (ang. celestial holography), która stawia sobie za cel połączenie dwóch dotychczas niezgodnych ze sobą filarów fizyki: ogólnej teorii względności Alberta Einsteina i mechaniki kwantowej.
Próba znalezienia jednolitej teorii grawitacji kwantowej od wielu dekad stanowi jedno z najważniejszych wyzwań w nauce, a prace naukowczyni pochodzenia polsko-kubańskiego wpisują się bezpośrednio w poszukiwania tzw. "kodu źródłowego wszechświata".
"Dualność jest prawie jak Trójca Święta. Nie jestem religijna, ale wychowano mnie w wierze katolickiej. Chodzi o poczucie, że mogą istnieć różne przejawienia czegoś równego" - wyjaśnia Pasterski.
Zgodnie z założeniami holografii niebieskiej prawa fizyki rządzące naszą trójwymiarową przestrzenią i czasem można opisać za pomocą prostszej, równoważnej teorii zdefiniowanej na dwuwymiarowej powierzchni, określanej jako sfera niebieska. W tradycyjnym podejściu wynikającym z teorii strun zasada holograficzna sprawdzała się głównie w modelach wszechświata odmiennych od naszego. Badaczka wraz z zespołem wykorzystuje jednak fizykę podczerwieni i nowe symetrie grawitacyjne, aby zastosować tę zasadę do czasoprzestrzeni płaskiej, znacznie bliższej realiom otaczającego nas świata.
Podejście to opiera się na hipotezie, że czterowymiarowe rozpraszanie grawitacyjne (macierz S) można zakodować jako dwuwymiarową konforemną teorię pola (ang. conformal field theory, CFT) na sferze niebieskiej. Prace te łączą fizykę podczerwieni, grawitację i mechanikę kwantową, skupiając się na wzmocnieniach symetrii w procesach rozpraszania, takich jak grawitacyjny efekt pamięci. Przekształcenie złożonych struktur teoretycznych w model czterowymiarowy pozwala badaczom testować spójność pojęć, których nie da się obecnie zweryfikować drogą bezpośrednich eksperymentów.
Niezwykła ścieżka naukowa inżynierki o polskich korzeniach
Zanim naukowczyni o polskich korzeniach skupiła się na fizyce wysokich energii, jej zainteresowania koncentrowały się wokół lotnictwa. W wieku 12 lat rozpoczęła w garażu swojego ojca i dziadka składanie jednosilnikowego samolotu Zenith Zodiac z zestawu do samodzielnego montażu. Praca przy konstrukcji wymagającej wbicia około 15 tys. nitów zajęła jej cztery lata i została szczegółowo udokumentowana na materiałach wideo. Zostając najmłodszą osobą, która zbudowała i samodzielnie pilotowała własny samolot w wieku 16 lat, Sabrina Pasterski zwróciła na siebie uwagę środowiska naukowego i technicznego.
Warto tu zauważyć, że mamy do czynienia z udokumentowanym procesem, a nie z naciąganymi przechwałkami, jak to miało miejsce w przypadku pewnej licealistki z Polski, o której rzekomym geniuszu rozpisywały się media, nie weryfikując jej rzeczywistych osiągnięć ani uczelni, na których rzekomo studiowała lub brała udział w badaniach, a nawet asystowała przy operacjach. W przypadku Pasterski osiągnięcia i studia były jak najbardziej realne.
Osiągnięcia konstrukcyjne otworzyły Sabrinie drogę na Massachusetts Institute of Technology (MIT), gdzie początkowo studiowała inżynierię lotniczą. Została tam pierwszą studentką pierwszego roku przyjętą na staż operacyjny w NASA, a także laureatką wyróżnienia Freshman Entrepreneurship Award. Podczas studiów licencjackich podjęła decyzję o zmianie kierunku na fizykę.
Będąc pierwszą kobietą, która ukończyła studia fizyczne na MIT z najwyższą lokatą i idealną średnią ocen, opublikowała swój pierwszy artykuł w "Journal of High-Energy Physics", zaakceptowany w ciągu 24 godzin od zgłoszenia. Kolejny etap edukacji obejmował studia doktoranckie na Uniwersytecie Harvarda i pracę naukową w Center for Theoretical Science na Uniwersytecie Princeton. To tam skoncentrowała się na zagadnieniach grawitacji kwantowej, analizując zaburzenia fali grawitacyjnej i odkrywając wraz z zespołem nowy, obrotowy efekt pamięci grawitacyjnej.
Zaproszenie do pracy w firmie Blue Origin złożył Sabrinie Pasterski sam Jeff Bezos. Ta jednak zignorowała ofertę miliardera, by skupić się na własnych badaniach.
Sabrina Pasterski okrzyknięta "nowym Einsteinem"
Doświadczenia związane z pracą w dziedzinie zdominowanej przez mężczyzn wpłynęły na zaangażowanie społeczno-edukacyjne Sabriny Pasterski. Została wybrana jako jedna z 23 kobiet w gronie 300 półfinalistów wyłonionych przez Amerykańskie Stowarzyszenie Nauczycieli Fizyki do reprezentowania USA w fizyce. Sytuacja ta zwróciła jej uwagę na niski poziom reprezentacji kobiet oraz mniejszości w naukach ścisłych i przyczyniła się do podjęcia przez nią działań promocyjnych na rzecz edukacji STEM.
Badaczka włączyła się w międzynarodowe projekty promujące naukę, w tym inicjatywę Let Girls Learn, wspieraną przez Michelle Obamę, co zaowocowało zaproszeniem do Białego Domu. "W fizyce fajne jest to, że czasem wydaje ci się, że coś wiesz, a potem zaczynasz to łączyć i znajdujesz problem. Fizyka polega więc na iteracyjnym poprawianiu naszego rozumienia rzeczy, tak aby pasowały do siebie w spójną całość" - zauważa fizyczka.
Działalność na rzecz powszechnego dostępu dziewczyn do edukacji naukowo-technicznej Pasterski prowadziła m.in. w Kubie i Rosji, zdobywając uznanie ze strony Fundacji Annenberga oraz Ambasady USA w Moskwie. Uczestnicząc w dokumentach filmowych i licznych konferencjach branżowych, stara się zachęcać młode pokolenia do podejmowania kariery naukowo-badawczej. Media już od blisko dekady często określają ją mianem "nowego Einsteina", stawiając ją w jednym szeregu obok naukowców takich jak Albert Einstein czy Stephen Hawking.













