Dinozaury słyną z ogromnych kości, które często uważa się za cechę charakterystyczną tych prehistorycznych bestii. Najmniejsze dinozaury niebędące ptakami ważyły około 450 gramów, czyli mniej więcej tyle, co królik. Może się to wydawać mało w porównaniu z potężnym tyranozaurem, jednak w porównaniu z najmniejszym ptakiem świata, kolibrem pszczelim, który waży zaledwie 1,75 grama, to ponad 200 razy więcej. Gdzie więc się podziały te małe dinozaury?
Dlaczego nie było dinozaurów wielkości myszy? Nauka wyjaśnia tajemnicę ich gabarytów
- Małe zwierzęta dominują we współczesnych ekosystemach - powiedziała Stephanie Lechki, główna autorka badania. - Jeśli chcemy zrozumieć, w jaki sposób ukształtowała się dzisiejsza różnorodność biologiczna, musimy zrozumieć, dlaczego wydaje się, że brakowało w niej malutkich dinozaurów.
Jednym z oczywistych wyjaśnień jest to, że naukowcy po prostu nie znaleźli skamieniałości najmniejszych dinozaurów. Małe zwierzęta są trudniejsze do odkrycia, a ich delikatne kości rzadziej ulegają fosylizacji. Jednak to tłumaczenie nie jest uznawane przez Lechki i jej kolegę z zespołu, Rogera Bensona, ponieważ złoża kopalne, w których zachowały się dinozaury, chronią także znacznie mniejsze zwierzęta, m.in. ssaki, jaszczurki czy płazy. Gdyby istniały dinozaury wielkości myszy, naukowcy spodziewaliby się, że przynajmniej niektóre z nich pojawią się obok innych małych zwierząt. Tymczasem wszystko wskazuje na to, że maleńkie dinozaury niebędące ptakami wcale nie istniały.
Dinozaury nie mogły być malutkie. Nowe badania tłumaczą, co blokowało ich ewolucję
Postanowiono to zbadać, korzystając z modeli matematycznych, które przewidują wielkość ciała organizmów na podstawie tego, jak efektywnie ich fizjologia przekształca energię w potomstwo. Opierają się na założeniu, że zwierzęta powinny ewoluować do rozmiarów, które pozwalają im najefektywniej przekształcać energię w potomstwo. Z powodzeniem przewidywano rozkład wielkości ssaków, ptaków i żółwi, jednak nie sprawdziło się to w przypadku węży, jaszczurek i krokodyli, oraz dinozaurów nieptasich.
Ustalili, że zamiast fizjologicznych ograniczeń dotyczących wielkości, dinozaury inne niż ptaki podlegały ograniczeniom ekologicznym, takim jak konkurencja, drapieżnictwo i dostępność nisz.
Tajemnica miniaturowych dinozaurów rozwiązana. Dopiero lot pozwolił im drastycznie zmaleć
W ich badaniach pojawił się jeszcze jeden interesujący zwrot akcji. Według zespołu to zdolność do aktywnego lotu umożliwiła ptakom zmniejszenie rozmiarów w porównaniu z ich nieptasimi przodkami.
- Zdolność do latania mogła otworzyć zupełnie nowe sposoby życia - podsumowała Lechki. - Kiedy ptaki wkroczyły w te nowe nisze ekologiczne, mogły swobodnie ewoluować, osiągając rozmiary ciała, które po prostu nie były możliwe dla innych dinozaurów.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Evolution.
