W skrócie
- Pierwsze w historii zdjęcie zaćmienia Słońca wykonano 28 lipca 1851 roku za pomocą techniki dagerotypii w Królewskim Obserwatorium Astronomicznym w Królewcu.
- Zjawisko z 1851 roku było widoczne nad Polską jako całkowite zaćmienie, wywołując u części społeczeństwa strach i skłaniając niektórych mieszkańców do chowania się w domach.
- Kolejne zaćmienie Słońca wystąpi 12 sierpnia 2026 roku, kiedy to w Polsce zjawisko będzie miało charakter częściowy, z maksymalnym przesłonięciem tarczy w godzinach wieczornych.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Już za kilkanaście dni, bo 12 sierpnia, będziemy świadkami kolejnego zaćmienie Słońca. Tym razem faza całkowita będzie widoczna w wybranych regionach Europy (Islandia, północna Hiszpania), a w Polsce zobaczymy tylko zaćmienie częściowe. Zastanawialiście się kiedyś nad tym, kiedy tego typu zjawisko udało się po raz pierwszy uchwycić na zdjęciu? Miało to miejsce w połowie XIX wieku.
Pierwsze zaćmienie Słońca uwiecznione na fotografii w 1851 roku
Zjawisko miało miejsce 28 lipca 1851 r., czyli dokładnie 155 lat temu i można je było oglądać w pasie ciągnącym się od północnej Kanady przez środkową Grenlandię, kawałek północnej Islandii, północny Atlantyk, południową Skandynawię po ziemie polskie znajdujące się pod zaborami. Najbardziej wysuniętym regionem na wschód były południowe regiony Imperium Rosyjskiego.
Zaćmienie Słońca w 1851 r. w wielu regionach ziem polskich miało charakter całkowitego. W wielu miastach (Sopot, Gdańsk, Olsztyn, Toruń, Białystok, Łomża czy Warszawa) na niebie była widoczna całkowicie przesłonięta tarcza słoneczna. Dla przykładu w stolicy początkowo było wtedy pochmurnie, ale potem zaczęło się rozpogadzać.
Tarcza słoneczna 155 lat temu została zasłonięta na niespełna dwie minuty. Zaćmienie budziło różne emocje. Osoby bardziej wykształcone spoglądały w niebo z podziwem. Jednak u części społeczeństwa wywołało ono strach. Do tego stopnia, że część Polaków nawet chowała się po domach i oczekiwała nadejścia czegoś strasznego.
Opisywane zaćmienie Słońca z 1851 r. było pierwszym, które udało się uchwycić na fotografii. Zdjęcie wykonał Johann Berkowski z terenu Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Królewcu, który sięgnął po technikę dagerotypii (z użyciem posrebrzanej płytki miedzianej). Podobny obraz uzyskał Karol Beyer w Warszawie.
Warto dodać, że było to ostatnie całkowite zaćmienie widoczne w Warszawie. Faza całkowita trwała około minuty i 50 sekund.
Zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026 roku
Przed nami kolejne zaćmienie Słońca, do którego dojdzie 12 sierpnia br. Ponownie w Polsce nie zobaczymy fazy całkowitej, a tylko częściową. Więcej szczęścia będą mieli Hiszpanie czy Islandczycy.
Tegoroczne zaćmienie Słońca rozpocznie się w Polsce około godziny 19:10-19:20. Maksymalna faza nastąpi tuż przed zachodem około godziny 20:02-20:10 (w zależności od regionu). Księżyc powinien zasłonić od około 82 proc (północny-wschód) do 86-87 proc. tarczy słonecznej (południowy-zachód).
Planując obserwacje zjawiska trzeba brać pod uwagę, że nastąpi ono przez zachodem. Dlatego warto wybrać się na otwarte tereny poza miastem. Najlepiej z wniesieniem.
