Analiza opublikowana w czasopiśmie "Nature Health" objęła imponującą grupę ponad 10 milionów osób pochodzących z około 5 milionów rodzin z dwójką dzieci. Naukowcy wykorzystali dane z komercyjnych ubezpieczeń zdrowotnych obejmujące okres dwóch dekad.
Pierworodni częściej diagnozowani z zaburzeniami psychicznymi
Badacze porównali zdrowie pierwszych i drugich dzieci, uwzględniając m.in. płeć, rok urodzenia, miejsce zamieszkania oraz wiek rodziców. Wyniki wskazały, że ryzyko wystąpienia aż 150 różnych chorób różniło się w zależności od miejsca dziecka w rodzinnej kolejności.
Największą różnicę zauważono w przypadku zaburzeń neurologicznych i psychicznych. Pierworodni częściej otrzymywali diagnozy związane z autyzmem, ADHD, zespołem Tourette'a, depresją i zaburzeniami lękowymi.
Naukowcy podkreślają jednak, że biologia nie musi być jednym z możliwych wyjaśnień. Rodzice często poświęcają pierwszemu dziecku więcej uwagi, częściej obserwują jego rozwój i szybciej zgłaszają niepokojące objawy specjalistom. To może prowadzić do wcześniejszego wykrywania niektórych zaburzeń.
Młodsze rodzeństwo ma inne zagrożenia
Drugie dziecko również nie jest wolne od zwiększonego ryzyka określonych problemów zdrowotnych. W jego przypadku naukowcy częściej obserwowali diagnozy związane z nadużywaniem substancji czy problemami układu pokarmowego (np. zapaleniem żołądka), ale też półpaścem, migrenami czy niektórymi schorzeniami stawów.
Autorzy badania wskazują, że wyższe ryzyko problemów związanych z używkami może wynikać z wcześniejszego kontaktu młodszych dzieci ze starszym rodzeństwem i jego grupą rówieśniczą. Taki mechanizm jest zgodny z teoriami socjologicznymi dotyczącymi większej skłonności młodszych dzieci do podejmowania ryzykownych zachowań.
Naukowcy zaznaczają, że wyniki nie dowodzą, iż kolejność urodzenia powoduje konkretne choroby, ponieważ zdrowie człowieka jest efektem złożonej kombinacji czynników biologicznych, genetycznych, środowiskowych i społecznych. Według badaczy różnice mogą wynikać z mieszanki wielu elementów: zmian zachodzących podczas kolejnych ciąż, różnic w odporności, sposobu opieki rodzicielskiej oraz momentu postawienia diagnozy.
