Analiza danych ponad 11 tysięcy osób po 65. roku życia wykazała, że aż 45 proc. uczestników poprawiło swoje zdrowie w trakcie obserwacji - fizycznie, poznawczo lub w obu tych obszarach jednocześnie.
Prawie połowa seniorów… poprawia się z wiekiem
To wynik, który wyraźnie przeczy popularnej narracji o nieuchronnym spadku formy wraz z wiekiem. Co więcej, jeśli uwzględnić osoby, u których sprawność poznawcza nie pogorszyła się, ponad połowa badanych uniknęła typowego scenariusza starzenia się, jaki często przedstawia się w debacie publicznej.
Wiele osób utożsamia starzenie się z nieuniknioną utratą sprawności. To, co odkryliśmy, pokazuje, że poprawa w późniejszym życiu nie jest rzadkością - jest powszechna
Średnie kłamią
Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków badania jest to, jak bardzo może mylić patrzenie wyłącznie na średnie wyniki: "Jeśli uśrednimy wszystkich, widzimy spadek. Ale gdy spojrzymy na indywidualne trajektorie, pojawia się zupełnie inny obraz" - tłumaczy Levy. To oznacza, że proces starzenia nie jest liniowy ani jednolity, dla wielu osób może oznaczać realne zyski, a nie tylko straty.
Badacze wskazują na jeden szczególnie istotny element różnicujący wyniki, a mianowicie nastawienie do starzenia się. Osoby, które postrzegały ten proces w bardziej pozytywny sposób, znacznie częściej poprawiały zarówno sprawność fizyczną, jak i funkcje poznawcze. Zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu takich czynników jak choroby przewlekłe, wiek czy poziom wykształcenia.
Zobacz również:
Wyniki wpisują się w tzw. teorię ucieleśnienia stereotypów, zgodnie z którą przekonania społeczne, np. utrwalane przez media czy reklamy, mogą wpływać na zdrowie w sposób biologiczny.
Nasze wyniki sugerują, że w późniejszym życiu często istnieje rezerwa zdolności do poprawy
To kluczowy wniosek, bo oznacza, że potencjał do zmian nie znika wraz z wiekiem, a w wielu przypadkach może być aktywowany odpowiednimi działaniami, od rehabilitacji po wsparcie psychologiczne. Co istotne, poprawa nie dotyczy wyłącznie osób, które wcześniej miały problemy zdrowotne i nawet uczestnicy rozpoczynający badanie z dobrą kondycją często osiągali dalsze postępy.
