Spis treści:
- Filary Stworzenia uchwycone przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a i Jamesa Webba
- Ultragłębokie Pole Hubble'a
- Webb's First Deep Field
- Mgławica Pierścień Południowy z umierającą gwiazdą
- Mozaika Hubble'a przedstawiająca majestatyczną Galaktykę Sombrero
Kosmiczny Teleskop Hubble'a dostarcza nam niesamowite widoki kosmosu od ponad trzech dekad. To dzięki niemu mogliśmy zobaczyć wszechświat w zupełnie nowych barwach. Natomiast od kilku lat działa Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba. To drugie obserwatorium dostarczyło jeszcze bardziej szczegółowe zdjęcia.
Filary Stworzenia uchwycone przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a i Jamesa Webba
Jednym z najbardziej niesamowitych widoków uchwyconych najpierw przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a, a potem także Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, są Filary Wszechświata. Są to słupy międzygwiezdnego skoncentrowanego pyłu i gazu znajdujące się w centrum Mgławicy Orzeł, które są od nas oddalone o około 6,5 tys. lat świetlnych.
Zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, które przechwycono w 1995 r., jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów kosmosu. Cała struktura jest ogromna i rozciąga się na około 5 lat świetlnych. W gęstych obłokach Filarów Stworzenia formują się młode gwiazdy.
Późniejsze zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba ukazało nam jeszcze więcej szczegółów. Możliwe to było dzięki obrazowaniu w podczerwieni, co pozwoliło przebić się przez gęste obłoki gazu i pyłu. Jest to też bardzo dobry przykład, który pokazuje jak obrazy tych samych struktur z różnych teleskopów mogą się bardzo różnić.
Ultragłębokie Pole Hubble'a
Ultragłębokie Pole Hubble'a to nazwa niewielkiego obszaru nieba w gwiazdozbiorze Pieca. Prezentuje on tysiące galaktyk na ciemnym tle, które rozsiane są po wszechświecie. Uzyskanie tak spektakularnej panoramy nie było proste i wymagało kilkumiesięcznych obserwacji z użyciem Kosmicznego Teleskopu Hubble'a.
Zdjęcie jest efektem serii 800 obserwacji z teleskopu, w ciągu których okrążył on Ziemię 400 razy. Miało to miejsce między 24 września 2003 r. a 16 stycznia 2004 r. Obraz zapisał się w historii jako najdalej sięgające zdjęcie astronomiczne i było tak do momentu udostępnienia Ekstremalnie Głębokiego Pola Hubble'a, co nastąpiło we wrześniu 2012 r.
Obraz z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a przedstawia blisko 10 tys. galaktyk upakowanych na obszarze nieba o wielkości zaledwie ułamka obserwowanego rozmiaru Księżyca w pełni. Warto dodać, że wybrane obiekty uchwycone na zdjęciu miały około 800 mln lat od momentu Wielkiego Wybuchu.
Webb's First Deep Field
Na ten obraz czekali nie tylko naukowcy, ale także fani astronomii. Webb's First Deep Field to spektakularne zdjęcie, które zostało przechwycone przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba po kilku miesiącach od wystrzelenia w kosmos. Nastąpiło to po fazie uruchomienia potężnego obserwatorium.
NASA udostępniła to zdjęcie publicznie 11 lipca 2022 r., czyli ponad pół roku od startu misji. Obraz wręcz oczarował szczegółami i był pierwszym głębokiego pola z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.
Webb's First Deep Field przedstawia SMACS 0723, czyli gromadę galaktyk oddaloną o około 4 miliardy lat świetlnych od Ziemi, w konstelacji Malarza. Na zdjęciu widać setki galaktyk. Jedne są mniejsze, a inne większe. Niektóre z nich mają nawet 13 mld lat, czyli powstały w pierwsze kilkaset mln lat po Wielkim Wybuchu, który zapoczątkował wszechświat.
Astronomowie już wtedy wiedzieli, że Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba jest w stanie przełamać kolejne bariery, które dotychczas były dla naukowców nie do pokonania. Kolejne obrazy przechwytywane przez nowe obserwatorium NASA tylko to potwierdzały. Ludzkość zyskała zupełnie nowy wgląd na otaczający kosmos.
Mgławica Pierścień Południowy z umierającą gwiazdą
Jednym z najbardziej spektakularnych obrazów przechwyconych przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba prezentuje mgławicę protoplanetarną Pierścień Południowy. Spektakularny widok dał naukowcom przy okazji wgląd na ostatnie tchnienia umierającej gwiazdy.
Mgławica Pierścień Południowy, która została również sklasyfikowana pod nazwą NGC 3132, uchwycona przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba prezentuje nam widok na gaz i pył wyrzucony w przestrzeń przez umierającą gwiazdę. Średnicę powstałego obłoku szacuje się na pół roku świetlnego.
Wspomniana mgławica protoplanetarna została odkryta już w 1835 r. przez Johna Herschela i znajduje się około 2 tys. lat świetlnych od nas. Oczywiście dopiero instrumenty podczerwieni umieszczone w Kosmicznym Teleskopie Jamesa Webba pozwoliły przebić się przez gęsty obłok i zajrzeć do jego wnętrza.
Warto dodać, że dopiero obserwacje przeprowadzone z wykorzystaniem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba wykazały, że centralny punkt w rzeczywistości zawiera nie jedną, a dwie gwiazdy. Ta słabsza doprowadziła do wyrzucenia materii, a jej jaśniejsza towarzyszka kształtuje powstałą mgławicę protoplanetarną.
Mozaika Hubble'a przedstawiająca majestatyczną Galaktykę Sombrero
Galaktyka Sombrero, znana również pod nazwą Messier 104 (M104), to obiekt znajdujący się około 30 mln lat świetlnych od nas, który został odkryty już w XVIII wieku. Do jego obserwacji wystarczy amatorski teleskop, ale najbardziej spektakularne widoki przechwycił Kosmiczny Teleskop Hubble'a.
W 2004 r. ESA i NASA udostępniły Mozaika Hubble'a przedstawiająca Galaktykę Sombrero. Na zdjęciu z teleskopu udało się uchwycić całe mnóstwo szczegółów. W jej centrum znajduje się bardzo jasne jądro, a z niego wychodzą małe rozwinięte ramiona spiralne. Pierścień obiektu oszacowano na około 60 tys. lat świetlnych, a więc jest nieco szersza od Drogi Mlecznej.
Ponadto obrazy przechwycone przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a wykazały liczne gromady kuliste, które tworzą dookoła sferyczne halo.
