NASA wraca na Księżyc. Wielka rakieta SLS gotowa do misji Artemis II

NASA obecnie prowadzi wyścig o Księżyc z Chinami, których program kosmiczny w ostatnich latach mocno przyspieszył. Zanim jednak ludzkość powróci na powierzchnię Srebrnego Globu, gdzie nie była od ponad 50 lat, gdy zamknięto program Apollo, to najpierw odbędzie się lot załogowy w kierunku naturalnego satelity Ziemi. Nastąpi to w ramach misji Artemis II.

Astronauci biorący udział w misji Artemis II będą pierwszymi ludźmi od ponad pół wieku, którzy polecą w okolice Księżyca. Przy okazji ustanowią historyczny rekord w odległości człowieka od Ziemi, bo statek obleci Srebrny Glob na większym dystansie w porównaniu do misji z programu Apollo.

Do lądowania na powierzchni nie dojdzie. To NASA obecnie planuje dokonać w ramach misji Artemis IV planowanej wstępnie na 2028 r. Tym razem załoga obleci Księżyc i następnie wróci na Ziemię. Co nie zmienia faktu, że jest to kluczowy etap do celu, którym jest dłuższa obecność ludzkości na Srebrnym Globie.

Misja Artemis II jest przygotowywana w zasadzie od lat. Wyprawa rozpocznie się od startu wielkiej rakiety SLS, której budowa pochłonęła z budżetu NASA kilkadziesiąt miliardów dolarów. To wysoka blisko na 100 metrów konstrukcja, która pozwoli wynieść kapsułę załogową Orion "Integrity" z astronautami w kosmos. W roli silników wykorzystano RS-25 pamiętające czasy programu wahadłowców. Paliwem jest ciekły wodór.

Rakieta SLS do tej pory poleciała w kosmos tylko raz (w ramach bezzałogowej misji Artemis I jesienią 2022 r.). NASA niedawno napotkała pewne problemy z konstrukcją i musiała wrócić z nią do wielkiego hangaru VAB na poprawki. Obecnie Space Launch System znajduje się na stanowisku startowym 39B na Florydzie, skąd wyniesie załogę na orbitę okołoziemską.

NASA obecnie planuje start misji Artemis II najwcześniej na 1 kwietnia, ale na ostateczny termin ma wpływ wiele czynników i może on jeszcze ulec zmianie.

Kto leci w kosmos w ramach misji Artemis II? W skład załogi wchodzi czterech astronautów. Jest to trzech przedstawicieli NASA: Reid Wiseman (dowódca), Victor Glover (pilot), Christina Koch (specjalistka) oraz Kanadyjczyk Jeremy Hansen (specjalista).

Cała czwórka spędzi w kosmosie około 10 dni i w tym czasie ich "domem" stanie się nowa kapsuła załogowa Orion "Integrity", którą NASA opracowała we współpracy z Lockheed Martin oraz Europejską Agencją Kosmiczną. ESA dostarczyła moduł serwisowy, który odpowiada za podtrzymywanie życia.

Orion z wyglądu przypomina statki z czasów programu Apollo, ale w środku jest znacznie nowocześniejszy. Kapsuła była w okolicy Księżyca tylko raz. W ramach misji Artemis I, podczas której wykryto pewne niedoskonałości i te wymagały wprowadzenia poprawek, które uwzględniono przed zbliżającym się lotem z astronautami.

Start rakiety to dopiero początek całej misji Artemis II, która powinna potrwać około 10 dni. Najpierw kapsuła Orion znajdzie się na orbicie Ziemi, którą obleci. W tym czasie NASA wraz z załogą sprawdzi wszystkie systemy statku i później zapadnie decyzja, czy jest on gotowy do dalszego lotu.

Lot w okolice Księżyca w jedną stronę trwa około czterech dni. Odległość, którą trzeba pokonać, to około 380 tys. kilometrów. Blisko nie jest. Następnie załoga obleci Srebrny Glob i będzie mogła m.in. podziwiać jego niewidoczną z naszej planety stronę. Przelot nad powierzchnią ma odbyć się na wysokości około 6,5-9,5 tys. kilometra. Załoga może więc liczyć na bardzo spektakularne widoki, których z pewnością żaden z członków nie zapomni.

Potem statek zostanie skierowany na kurs powrotny na Ziemię, co znowu zajmie cztery dni. Misja zakończy się wodowaniem statku na oceanie i będzie to bardzo trudny etap. W trakcie Artemis I doszukano się pewnych problemów z osłoną termiczną, która jest kluczowym elementem przy ponownym wejściu w atmosferę planety. Niewielki błąd może kosztować astronautów życie.

Celem misji Artemis II jest przede wszystkim sprawdzenie możliwości statku Orion w zakresie lotów załogowych w okolice Księżyca oraz z powrotem. Wynika to z faktu, że NASA zdecydowała się na taki środek transportu astronautów. Natomiast lądowanie na Srebrnym Globie będzie odbywać się w specjalnych lądownikach, do których ludzie będą przesiadać się na orbicie okołoksiężycowej.

Artemis II to kluczowa misja przed ponownym wylądowaniem ludzi na Księżycu. Kolejnym etapem programu będzie misja Artemis III. To w jej ramach początkowo planowano powrót astronautów na Srebrny Glob, ale zmieniono zdanie.

NASA chce w ramach misji Artemis III przetestować nowe rozwiązania, ale tym razem na orbicie okołoziemskiej. Będzie to m.in. proces łączenia statku Orion z lądownikami księżycowymi, nad którymi pracują firmy SpaceX oraz Blue Origin. Plan zakłada realizację tych celów w 2027 r.

Powrót na Księżyc odbędzie się podczas misji Artemis IV. W dalszych planach są kolejne wyprawy załogowe mające kończyć się zejściem na Srebrny Glob. NASA docelowo myśli o budowie stacji księżycowej, która umożliwi dłuższy pobyt ludzi na powierzchni, ale to nie stanie się szybciej, jak w przyszłej dekadzie. Podobne plany mają Chiny, które również robią duże postępy na drodze do realizacji tego celu.