Paleontolodzy na tropie tajemnic jednego z najinteligentniejszych dinozaurów
Troodony były upierzonymi teropodami - dwunożnymi mięsożernymi dinozaurami, które żyły w różnych częściach dzisiejszej Ameryki Północnej w późnej kredzie, tuż przed wielkim wymieraniem. Znalezione skamieniałości wskazują, że te gady miały stosunkowo duże mózgi na tle innych dinozaurów. Stąd podejrzewa się, że mogły być jednymi z najinteligentniejszych przedstawicieli tych prehistorycznych zwierząt.
Naukowcy od dawna bezskutecznie próbują zrozumieć biologię troodonów, ponieważ większość znanych szczątków jest fragmentaryczna. Niemniej teraz mają do dyspozycji idealnie zachowane nowe próbki ze skał formacji Two Medicine w zachodniej Montanie. Szczątki sprzed około 75-78 milionów lat obejmują osobniki z gatunku Troodon formosus na różnych etapach rozwoju, od zarodków po w pełni dojrzałe zwierzęta. Łącznie szczątki te stanowią niemal kompletny zapis rozwoju miednicy i kończyn tylnych. Naukowcy z Uniwersytetu Montany i Karoliny Północnej w nowych badaniach, otwiera się w nowym oknie stwierdzili dużą spójność kształtu kości na poszczególnych etapach wzrostu.
Różnice w kościach troodonów
Większość kluczowych cech szkieletu występuje w całym badanym szeregu, nawet u młodych osobników. W miarę rozwoju dinozaurów nadal zachodziły pewne zmiany. Wytrzymałość kości, tekstura powierzchni i zespolenie części szkieletu zmieniały się w określonych etapach. Kość udowa również stawała się stosunkowo dłuższa w porównaniu z piszczelą u dorosłych osobników. Takie wzorce wskazują na stały proces wzrostu.
Skamieniałości wykazują również zróżnicowania u dorosłych osobników, np. w rozmiarach ciała. Takie różnice mogą być związane ze zmiennością osobniczą lub płcią, choć sama próbka skamieniałości nie rozstrzyga przyczyny. W próbce wyróżniają się urazy stóp i inne zmiany kostne. Wiele kości stóp wykazuje oznaki możliwych patologii. Podobne problemy ze stopami często występują u innych skamieniałości troodonów.
Rozwiązanie wieloletniego sporu?
Większa próbka kości daje naukowcom więcej cech anatomicznych, co pozwoli na porównywanie przyszłych skamieniałości. Taka zmiana mogłaby również pomóc w rozstrzygnięciu długotrwałych wątpliwości dotyczących tego, czy troodon reprezentuje pewien rodzaj dinozaurów. Przez dziesięciolecia pojedynczy ząb stanowił okaz typowy dla gatunku Troodon formosus. Okaz typowy służy jako główny punkt odniesienia dla nazwy gatunku. Nowe badania wskazują, że ząb może zostać zastąpiony elementami miednicy i kończyn tylnych.
Proponowana zmiana taksonomiczna wciąż oczekuje na decyzję Międzynarodowej Komisji Nomenklatury Zoologicznej. Do tego czasu nowa seria skamieniałości z formacji Two Medicine stanowi solidniejszą podstawę do badań nad gatunkiem Troodon formosus.
