Nowe badanie dokumentuje przypadek 16-latka z Polski, który ma wyjątkowo silną pamięć autobiograficzną - HSAM (Highly Superior Autobiographical Memory). Szacuje się, że na całym świecie jest mniej niż 100 takich osób.
Naukowcy nadali mu przydomek KCL, aby zachować jego anonimowość.
Unikalny przypadek w polskiej nauce. 16-latek z syndromem HSAM zapamiętuje niemal każdy szczegół życia
W 2025 roku KCL zwrócił się do badacza kognitywistyki, Krystiana Barzykowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który opublikował wiele artykułów na temat zjawiska mimowolnej pamięci autobiograficznej. Naukowcy przeprowadzili serię testów, podczas których nastolatek dowiódł, że ma niezwykłą zdolność przypominania sobie wydarzeń ze swojego życia z zaskakująco dokładnymi szczegółami.
- Opisał, że ma wyjątkowo wczesne wspomnienia autobiograficzne, w tym wspomnienia sięgające mniej więcej trzeciego miesiąca życia (kwiecień 2009 r.), a także wspomnienia z wczesnego dzieciństwa (2010-2011), które zostały potwierdzone przez jego rodziców - relacjonuje Barzykowski w swoim raporcie.
KCL wskazał ponadto, że poczucie ciągłego, świadomego doświadczenia autobiograficznego pojawiło się u niego w wieku około trzech lat. Jak twierdził, od tego czasu większość jego wspomnień jest niezwykle szczegółowa i łatwo dostępna, często uruchamia się pod wpływem drobnych bodźców - zapachu, piosenki lub konkretnego zdania.
Zobacz również:
Mózg przewyższający 99,9 proc. populacji
Wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły, że KCL rzeczywiście ma HSAM. Osiągnął wyniki odpowiadające statystycznie poziomowi przewyższającemu 99,9 proc. populacji. Jednocześnie jego zdolność koncentracji, pamięć robocza i funkcje wykonawcze wydawały się stosunkowo normalne - co jest typowe dla osób z HSAM.
Badanie polegało na wykonywaniu powtarzalnego zadania na komputerze. W losowych momentach badacze pytali nastolatka, o czym właśnie myślał. Okazało się, że częstotliwość odchodzenia myślami od wykonywanego zadania nie różniła się znacząco od grupy kontrolnej - za to ich treść już tak. Około 87 proc. myśli chłopaka stanowiły mimowolne wspomnienia z jego życia. W grupie kontrolnej zanotowano ich niecałe 40 proc. W przypadku myśli o przyszłości nie zaobserwowano podobnego wzrostu.
Rodzice nie zauważyli, aby rozwój ich syna przebiegał inaczej niż u jego rówieśników. Nie było żadnych oznak, że w jego mózgu dzieje się coś niezwykłego - nie miał problemów psychiatrycznych ani edukacyjnych.
Autorzy badania zamierzają teraz zweryfikować wyniki swoich obserwacji, porównując je z większą liczbą badanych osób.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Cortex, otwiera się w nowym oknie.
