Nowe badanie pokazuje ryzyko ekstremów klimatycznych już przy 2 st. C
Ocieplenie o 2 st. C długo uznawano za granicę "bezpieczną". Nowe badanie pokazuje jednak, że to złudzenie. Nawet przy takim wzroście temperatury w niektórych regionach świata mogą pojawić się skrajne susze, ulewy i pożary - groźniejsze niż średnie prognozy dla znacznie cieplejszego klimatu.
Jeszcze niedawno zakładano, że naprawdę groźne skutki zmian klimatu pojawią się dopiero przy wzroście temperatury o 3-4 st. C. Nowe badanie pokazuje jednak, że to zbyt uproszczone myślenie. Nawet ocieplenie o 2 st. C może oznaczać poważne zagrożenia dla ludzi i środowiska.
Naukowcy skupili się na trzech obszarach szczególnie ważnych dla funkcjonowania świata: intensywnych opadach w gęsto zaludnionych regionach, suszach na terenach rolniczych oraz warunkach sprzyjających pożarom w lasach. To właśnie tam skutki zmian klimatu najmocniej przekładają się na codzienne życie - od bezpieczeństwa żywności po ryzyko katastrof.
Modele się nie zgadzają
Modele klimatyczne nie dają jednej odpowiedzi. Różnią się między sobą, a ich średnia może ukrywać skrajne scenariusze.
- W interesie odpowiedzialnej oceny ryzyka powinniśmy wyjść poza najbardziej prawdopodobne zakresy prognozowane przez modele klimatyczne i uwzględnić ekstremalne scenariusze, które mogą mieć poważne konsekwencje dla społeczeństwa i środowiska - mówi dr Emanuele Bevacqua, klimatolog z Centrum Badań Środowiskowych Helmholtza (UFZ), główny autor publikacji, która ukazała się w Nature.
Dlatego badacze przeanalizowali konkretne regiony i sektory, zamiast opierać się wyłącznie na globalnych średnich.
Ekstrema już przy 2 st. C
Najbardziej niepokojące wnioski dotyczą rolnictwa. W części modeli liczba susz przy ociepleniu o 2 st. C rośnie o ponad 50 proc., a w niektórych przypadkach jest wyższa niż średnie prognozy dla świata cieplejszego o 4 st. C.
Przy ociepleniu o 2 st. C 10 z 42 analizowanych modeli pokazuje wzrost susz znacznie powyżej średniej dla scenariusza 4 st. C.
.
Podobne zjawiska widać przy intensywnych opadach i ryzyku pożarów. Najgorsze scenariusze dla 2 st. C mogą być bardziej dotkliwe niż "przeciętne" prognozy dla wyższych temperatur.
Fałszywe poczucie bezpieczeństwa
- Ponieważ prognozy modeli klimatycznych są obarczone niepewnością, ekstremalne skutki pozostają możliwe nawet przy ociepleniu o 2 st. C i często są niedoszacowane, gdy patrzymy tylko na średnie. To może prowadzić do fałszywego poczucia bezpieczeństwa - mówi naukowiec z UFZ
Badacze podkreślają jednak, że nie oznacza to zrównania 2 st. C z bardziej skrajnymi scenariuszami.
- Nasze wyniki nie oznaczają, że 2°C będzie tak samo groźne jak znacznie wyższe ocieplenie. Pokazują jednak, że ekstremalne skutki w szczególnie wrażliwych obszarach mogą pojawić się już przy takim poziomie - wyjaśnia prof. Jakob Zscheischler, współautor publikacji, klimatolog z Uniwersytetu Florydy w Zurychu i profesor analityki danych w naukach wodnych na Uniwersytecie Technicznym w Dreźnie (TUD).
Źródło: Stowarzyszenie Niemieckich Centrów Badawczych Helmholtza
Publikacja: Emanuele Bevacqua, Moderate global warming does not rule out extreme global climate outcomes, Nature (2026). DOI: 10.1038/s41586-026-10237-9. www.nature.com/articles/s41586-026-10237-9
