W skrócie
- Obserwatorium im. Very C. Rubin w Chile rozpoczęło 10-letni przegląd nieba, wykorzystując najpotężniejszą na świecie kamerę o rozdzielczości 3,2 gigapiksela.
- W badaniach kluczową rolę odegrają polscy naukowcy z konsorcjum, w skład którego wchodzi ponad 70 ekspertów reprezentujących m.in. astrofizykę, informatykę i kosmologię.
- Polski wkład w projekt obejmuje budowę Niezależnego Centrum Dostępu do Danych (IDAC), co umożliwi badaczom efektywne pozyskiwanie informacji z Rubina.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Obserwatorium im. Very C. Rubin zbudowano w Andach. Projekt znany wcześniej pod nazwą Large Synoptic Survey Telescope (LSST) dostarczył pierwsze obrazy rok temu. Zobaczyliśmy je w czerwcu 2025 r. Teraz rusza 10-letni przegląd nieba południowego i kluczową rolę w tym przedsięwzięciu odegrają polscy naukowcy.
Obserwatorium im. Very C. Rubin przeprowadzi 10-letni przegląd nieba
Potężne obserwatorium w Chile rozpoczęło przegląd nieba południowego, który według naukowców ma szansę odmienić astronomię. Całość ma potrwać aż dekadę. W tym czasie będą przechwytywane poklatkowe ujęcia nieba w bardzo wysokiej rozdzielczości.
Obserwatorium im. Very C. Rubin wyposażono w najpotężniejszy "aparat" na świecie, który jest w stanie przechwytywać obrazy w rozdzielczości aż 3,2 gigapiksela. Kamera CCD współpracuje z głównym lustrem teleskopu o średnicy 8,4 metra. Pozwoli to na szybkie skanowanie nieba oraz przechwytywanie obrazu co 40 sekund.
Teoretycznie w ciągu 10 lat ma być możliwy powrót do każdego punktu na południowym niebie nawet około 800 razy. W ten sposób będzie możliwe stworzenie bardzo dokładnej mapy wraz z zachodzącymi w czasie zjawiskami.
Astronomowie nie kryją podekscytowania. Obserwatorium Rubina pozwoli stworzyć najpełniejszy zapis zmian wszechświata w historii. Ponadto naukowcy wierzą w rewolucję, która dokona się w badaniach Układu Słonecznego. Tylko pierwsze sześć tygodni obserwacji pozwoliło na odkrycie aż 11 tys. nieznanych wcześniej planetoid, a to dopiero początek.
Przegląd nieba Obserwatorium Rubina z kluczową rolą polskich naukowców
Kluczową rolę w badaniach odegrają polscy naukowcy. Nasz kraj jest uczestnikiem projektu LSST od ponad dekady i znajduje się on w Polskiej Mapie Drogowej Infrastruktury Badawczej.
Polskim konsorcjum LSST kieruje Narodowe Centrum Badań Jądrowych i składa się ono z NCBJ, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Uniwersytetu Warszawskiego oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Koordynatorem projektu jest prof. Agnieszka Pollo.
W skład polskiego konsorcjum wchodzi ponad 70 ekspertów reprezentujących różne obszary i wśród nich są astrofizyka, informatyka, analiza danych, planetologia czy kosmologia. Polski wkład to m.in. budowa Niezależnego Centrum Dostępu do Danych (IDAC), co pozwoli naukowcom pozyskiwać dane z Rubina.
![Czy znasz sekrety kamieni szlachetnych? 10 pytań, które cię zaskoczą [QUIZ]](https://i.iplsc.com/000HOQ6N0PKPVCYX-C401.webp)
