Pole magnetyczne Ziemi "oszalało" 600 mln lat temu. Naukowcy wyjaśniają
Pole magnetyczne Ziemi ok. 600 mln lat temu "oszalało" - zachowywało się w sposób, którego długo nie potrafiliśmy wyjaśnić. Teraz naukowcom w końcu udało się lepiej zrozumieć zachodzące wówczas procesy. Nowe badania z Yale pokazują, że ten "chaos" nie był przypadkowy - pole magnetyczne zmieniało się według ukrytego, uporządkowanego wzorca.
Ziemia sprzed 600 mln lat. Chaotyczne przemiany
Ok. 630-540 mln lat temu, w okresie znanym jako ediakar, ziemskie pole magnetyczne "oszalało" - wykazywało nietypowe, gwałtowne i zdawałoby się losowe zmiany.
To zachowanie pola magnetycznego Ziemi zaskakiwało naukowców, ponieważ nie obserwowano takich procesów nigdy wcześniej ani później w historii naszej planety.
Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu Yale w USA wskazują jednak, że w pozornym chaosie może kryć się pewna ukryta dotąd regularność. Odkrycie może wypełnić lukę w wiedzy na temat tego, jak wyglądała Ziemia w tym okresie.
Dawne zmiany pola magnetycznego Ziemi pod lupą badaczy
Dotychczasowe dane paleomagnetyczne z ediakaru wyglądały na kompletnie losowe, co uniemożliwiało rekonstrukcję dawnych kontynentów. Teraz może ulec to zmianie. Zespół z Yale skupił się na regionie w Afryce Północnej - na górskim obszarze Maroka, Antyatlasie. To pasmo zawiera dobrze zachowane warstwy skał wulkanicznych sprzed ok. 600 mln lat.
Naukowcy z Uniwersytetu Yale precyzyjnie przeanalizowali skały w Maroku - pobierając próbki i badając je "warstwa po warstwie", mierząc subtelne sygnały magnetyczne za pomocą bardzo czułych instrumentów.
- Wcześniejsze badania skał z tego okresu często opierały się na tradycyjnych narzędziach analitycznych, które zakładały, że pole magnetyczne Ziemi zachowywało się w przeszłości podobnie jak obecnie - powiedział pierwszy autor badania, James Pierce, doktorant z wydziału Nauk o Ziemi i planetach w Yale. - Wybraliśmy nowe podejście.
Odkryto w ten sposób, że zmiany pola następowały bardzo szybko - w ciągu tysięcy, a nie milionów lat, co wyklucza wcześniejsze teorie (np. szybki ruch płyt tektonicznych). W dodatku odnotowano, że zmiany następowały według uporządkowanego wzorca, który tylko wydawał się chaotyczny - "zamiast kołysać się wokół osi obrotu, bieguny mogły się przesunąć w sposób, który przenosił je przez całą planetę". Dane te ujawniają zatem regularny, globalny wzorzec przemieszczania się biegunów magnetycznych, zupełnie inny niż ich dzisiejsze "wędrówki".
Przełomowa metoda i nowe mapy z okresu ediakaru
Badanie, którego wyniki zostały opublikowane na łamach "Science Advances", może przełamać jedną z największych luk w rekonstrukcji dziejów Ziemi - pozwalając zrozumieć układ kontynentów i zachowanie pola magnetycznego sprzed 600 mln lat, tuż przed pojawieniem się pierwszych złożonych organizmów.
- Proponujemy nowy model pola magnetycznego Ziemi, który dostrzega strukturę w jego zmienności, zamiast po prostu odrzucać je jako chaotyczne i losowe - powiedział David Evans, profesor wydziału Nauk o Ziemi i planetach z Uniwersytetu Yale i współautor nowego badania. - Opracowaliśmy nową metodę analizy statystycznej danych paleomagnetycznych z ediakaru, która naszym zdaniem będzie kluczem do tworzenia rzetelnych map kontynentów i oceanów z tego okresu.
