Badacze Cochrane, międzynarodowej niezależnej organizacji non-profit zajmującej się gromadzeniem, syntezą i analizą danych medycznych, ocenili kontakty między personelem medycznym a firmami farmaceutycznymi. Chodziło o sprawdzenie, czy i w jaki sposób wpływają one na decyzje dotyczące leczenia. Uwzględnili między innymi adekwatność przepisywanych leków, liczbę wystawianych recept, koszty farmakoterapii oraz wnioski o włączenie konkretnych preparatów do szpitalnych wykazów leków.
Do przeglądu włączono 93 badania, z których 82 przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych, a 11 w krajach Unii Europejskiej lub w Wielkiej Brytanii. Większość analiz miała charakter obserwacyjny. Ze względu na duże zróżnicowanie metod i wyników autorzy nie mogli przeprowadzić metaanalizy, a pewność dostępnych dowodów oceniali z uwzględnieniem między innymi ryzyka błędu i precyzji oszacowań.
Więcej świadczeń, więcej recept
Najwięcej danych dotyczyło płatności, prezentów i innych korzyści przekazywanych lekarzom przez firmy farmaceutyczne. W tej kategorii 39 badań, obejmujących łącznie 3,86 mln osób przepisujących leki, wskazywało na związek między otrzymywaniem świadczeń a większą liczbą wystawianych recept. Dziesięć badań obejmujących blisko 2,94 mln osób wykazało związek z mniejszą adekwatnością przepisywanych terapii, a 25 badań, w których uczestniczyło około 2,51 mln osób, wskazywało na prawdopodobny wzrost kosztów leków.
Podobne zależności zaobserwowano w przypadku kontaktów z przedstawicielami handlowymi i innych działań promocyjnych. Siedem badań obejmujących ponad 151 tys. osób wskazywało, że większa ekspozycja na reklamę lub działania edukacyjne firm farmaceutycznych prawdopodobnie wiąże się z przepisywaniem większej liczby leków. Sześć badań sugerowało również związek takich kontaktów z mniejszą adekwatnością terapii, a dwa ze wzrostem kosztów.
Znacznie mniej jednoznaczne okazały się wyniki dotyczące bezpłatnych próbek leków. Autorzy uznali, że dostępne dane nie pozwalają wiarygodnie określić ich wpływu na jakość decyzji terapeutycznych, liczbę recept ani koszty leczenia.
Kontakty promocyjne między personelem medycznym a firmami farmaceutycznymi prawdopodobnie wiążą się ze szkodliwymi skutkami
Ograniczenia konfliktu interesów mogą pomagać
Przegląd przyniósł również wyniki dotyczące zasad ograniczających konflikty interesów w placówkach medycznych. Mogą one obejmować między innymi ograniczenia wizyt przedstawicieli handlowych oraz przyjmowania prezentów i próbek leków. Dwa badania obejmujące 3065 osób wskazywały, że takie regulacje prawdopodobnie poprawiają adekwatność przepisywanych terapii. Sześć badań sugerowało ponadto, że mogą prowadzić do zmniejszenia liczby recept. Ich wpływ na koszty leczenia pozostaje jednak niepewny.
Autorzy podkreślają, że wyniki przeglądu wskazują przede wszystkim na zależności między kontaktami z przemysłem farmaceutycznym a praktyką przepisywania leków. Nie wszystkie badania pozwalają ustalić bezpośredni związek przyczynowy, a ich jakość i zakres różnią się między sobą. Mimo tych ograniczeń ogólny obraz jest niepokojący - działania promocyjne firm farmaceutycznych i przekazywane przez nie korzyści wiążą się z ryzykiem mniej odpowiedniego leczenia, większej liczby przepisywanych leków i wyższych kosztów.
Ograniczenia kontaktów promocyjnych przemysłu farmaceutycznego z personelem medycznym wiążą się z korzystnymi zmianami











