Przełomowy dowód na mobilność austronezyjskich symboli
Na odległej indonezyjskiej wyspie znaleziono malowaną kamienną tabliczkę sprzed 4000 lat. Jest ona pierwszym znanym przykładem sztuki przenośnej należącej do tradycji malarstwa austronezyjskiego (APT).
Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół pod kierownictwem archeologów z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego (ANU) i Indonezyjskiej Narodowej Agencji Badań Naukowych i Innowacji (BRIN) podczas wykopalisk na wyspie Wetar we wschodniej Indonezji.
Symboliczne słońca w podróży
Na tabliczce widnieje charakterystyczny wzór złożony z czerwonych koncentrycznych okręgów i "promieni słonecznych", typowy dla APT - stylu sztuki naskalnej, występującego we wschodniej Indonezji i na zachodnim Pacyfiku, w regionach, gdzie mówi się językami austronezyjskimi.
Malowidła APT są dość powszechne, a większość z nich znajduje się na ścianach jaskiń i schronisk skalnych, jednak ich datowanie jest trudne, co sprawia, że cała chronologia jest słabo poznana. Tabliczka z Wetar stanowi pierwszy dowód na to, że te wzory były również malowane na przedmiotach przenośnych. Precyzyjnie datowany kontekst archeologiczny wskazuje również na rzadki wiek tego charakterystycznego motywu.
Główna autorka pracy, profesor Sue O'Connor z ANU, powiedziała, że odkrycie to zmienia naszą wiedzę na temat tego, w jaki sposób mogły być używane te symbole.
- To pierwszy przenośny przykład malarstwa austronezyjskiego, jaki kiedykolwiek odnaleziono archeologicznie - wyjaśniła.
4000-letni artefakt dowodzi kunsztu dawnych żeglarzy
Dzięki takim przenośnym symbolom komunikacja między społecznościami wyspiarskimi mogła być lepsza. Podobne wzory przypominające słońce były historycznie malowane na łodziach i innych przedmiotach, gdzie mogły pełnić funkcję symboli ochrony i tożsamości grupowej.
- Datowanie radiowęglowe złóż archeologicznych pozwoliło ustalić, że płytka powstała w okresie od 4090 do 3900 lat temu, w okresie, gdy ludy posługujące się językiem austronezyjskim szybko rozprzestrzeniały się na wyspy Azji Południowo-Wschodniej - powiedziała współautorka pracy, dr Shimona Kealy z ANU.
Dodała, że ci ludzie byli niezwykłymi żeglarzami, szybko rozprzestrzeniającymi się po tysiącach kilometrów oceanu, a tablica Wetar pokazuje, że sztuka i wspólne tradycje symboliczne były częścią tego wielkiego morskiego rozprzestrzeniania się od jego najwcześniejszych faz.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences.
