Debata trwała od lat. Nowe badania przyniosły odpowiedź
Cerrado to ważny ekoregion, który rozciąga się na powierzchni ok. 2 mln km2 w Ameryce Południowej, głównie na terenie Brazylii. Ta rozległa tropikalna sawanna płynnie przenika się z Amazonią w miejscu strefy przejściowej Cerrado-Amazonia (CAT), gdzie trawy i krzewy spotykają się z lasem deszczowym.
Sawanny Cerrado od wieków stanowiły dom dla różnych społeczności. Badacze przez dziesięciolecia debatowali nad strategiami ich przetrwania. Spór dotyczył dwóch przewodnich teorii.
Jak pokazują nowe badania, podobnie jak Amazonia, tereny te były ważnym centrum innowacji rdzennych ludów przed kolonizacją europejską.
Ich kości i zęby powiedziały więcej niż kroniki
- Przez wiele lat debata na temat Cerrado koncentrowała się na dwóch skrajnościach: bardzo mobilnym zbieractwie i intensywnym, osiadłym rolnictwie - mówi Eliane Chim, główna autorka nowej publikacji opublikowanej na łamach "Science Advances".
Nowe badania pokazują jednak, że duże społeczności żyjące na terenie brazylijskiego Cerrado przed przybyciem Europejczyków nie były ani wyłącznie łowcami-zbieraczami, ani rolnikami opierającymi się na monokulturze kukurydzy.
Aby to ustalić, naukowcy przeanalizowali izotopy w kościach i zębach ponad 100 osób pochodzących z 37 stanowisk archeologicznych. Na tej podstawie odtworzono dietę dawnych mieszkańców tej części Brazylii. Jakie wyniki uzyskano?
Tak radziły sobie rdzenne ludy Cerrado
Wyniki wykazały, że mieszkańcy dużych otwartych osad częściej opierali dietę na kukurydzy, podczas gdy ludzie żyjący w pobliskich schroniskach skalnych jedli bardziej zróżnicowane pokarmy i mniej polegali na tej uprawie. Badacze podkreślają, że różnice te nie wynikały z warunków środowiskowych, ponieważ grupy żyły w podobnych ekosystemach. Świadczą raczej o współistnieniu różnych tradycji kulturowych i sposobów gospodarowania.
Odkrycie zmienia dotychczasowe spojrzenie na rozwój rolnictwa w tropikalnej Ameryce Południowej. Pokazuje, że mieszkańcy Cerrado tworzyli trwałe i zrównoważone systemy produkcji żywności, łącząc wiedzę o roślinach uprawnych i zasobach dostępnych na sawannie.
- Cerrado często pozostawało w cieniu Amazonii w dyskusjach na temat przedkolonialnego użytkowania gruntów - mówi André Strauss z Muzeum Archeologii i Etnologii Uniwersytetu w São Paulo. - Nasze odkrycia pokazują, że było to również centrum innowacji, gdzie różne społeczności wypracowały odmienne sposoby interakcji z jednym z najbardziej zróżnicowanych biologicznie tropikalnych krajobrazów świata.
