Rewitalizacja grodziska w Chodliku. Widoki z wieży i aplikacja AR

W pobliżu wsi Chodlik (pow. opolskie, woj. lubelskie) znajduje się wyjątkowe miejsce. To jeden z największych i najstarszych grodów obronnych w Polsce. Wczesnośredniowieczne grodzisko, którego powierzchnia obejmuje ok. 7 ha, wyróżnia tzw. ceramika typu chodlikowskiego. W latach 50. XX wieku archeolodzy odkryli tam pozostałości wału obronnego, którego podstawa sięgała 10-30 metrów. Wokół grodziska zidentyfikowano osady otwarte i kurhany. Badania z 2011-2012 roku ujawniły rzadki rodzaj cmentarzyska, gdzie zmarłego pochowano razem ze spopielonymi szczątkami zwierzęcia. W trakcie prac w latach 2020-2021 odkryto m.in. wyjątkową brązową głowę wilka i relikty słowiańskiej chaty.

Wykopaliska w tej okolicy są kontynuowane i wciąż przynoszą kolejne odkrycia. Mimo swej wyjątkowości i odbywających się tu festynów archeologicznych, miejsce nie jest wyeksponowane - grodzisko zarasta roślinność. Jak jednak informuje "Archeologia i starożytności Chodlika", w tym roku się to zmieni. Gmina Karczmiska pozyskała bowiem grant na rewitalizację grodziska w Chodliku, co obejmuje oczyszczenie miejsca, ścieżki edukacyjne i wieżę widokową. Co jeszcze tam powstanie?

Projekt rewitalizacji grodziska w Chodliku został uzgodniony z Lubelskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i obejmuje przede wszystkim oczyszczenie terenu z roślinności, aby odsłonić pierwotny kształt grodziska. To jednak nie koniec - zakres prac jest znacznie szerszy.

Jak podaje Urząd Gminy Karczmiska, projekt przewiduje następujące działania:

• Utworzenie ścieżki edukacyjnej na terenie grodziska i miejscowości Chodlik, oznakowania w terenie.
• Budowę drewnianej wieży widokowej pozwalającej na spojrzenie na dawne grodzisko z innej perspektywy (w tym zakup schodołazu).
• Prace budowlane tj. budowa drewnianego pomostu ułatwiającego wejście na teren drewnianej wieży, budowa na działce sąsiadującej z terenem grodziska miejsc parkingowych oraz przejścia do grodziska z terenu parkingu, nowe nasadzenia, wyposażenie w elementy małej architektury.
• Monitoring i zabezpieczenie obszaru Grodziska.
• Budowę ścieżki przyrodniczej oraz szlaku rowerowego.
• Działania mające na celu aktywizację lokalnej społeczności w zakresie rozwoju usług turystycznych, noclegowych i innych usług komplementarnych.
• Działania promocyjne, w tym m.in. organizacja cyklicznych imprez edukacyjno-historycznych.

"Archeologia i starożytności Chodlika" zaznacza, że "istotne było, by nie ingerować w sam zabytek, a jedynie go zabezpieczyć i wyeksponować dla przyszłych pokoleń".

Projekt "Powrót do korzeni - tajemnice Grodziska w Chodliku" o wartości ok. 1 mln zł ma zostać zrealizowany w całości do końca tego roku.

- Naszym wkładem będą badania wykopaliskowe w miejscu, gdzie stanie wieża (na terenie osady przygrodowej). To dokładnie tam odkryliśmy słynną brązową głowę wilka! Badania przeprowadzimy latem w ramach działalności naukowej Misji Archeologicznej w Chodliku Instytut Archeologii i Etnologii PAN - podaje "Archeologia i starożytności Chodlika".

W międzyczasie trwają prace nad rekonstrukcją grodziska w Chodliku w technologii rzeczywistości rozszerzonej (AR). Projekt "Dotknąć przeszłości dzięki technologii przyszłości. Podróż do źródeł państwa polskiego w Chodliku" obejmuje aplikację, która zostanie udostępniona w kwietniu 2026 r.

- Już wkrótce będziecie mogli m.in. cofnąć się do końca VIII wieku i… wziąć udział w bitwie o gród! Dzięki aplikacji zwiedzicie również słowiańską chatę z IX w., której relikty odkryliśmy na grodzisku w Chodliku podczas badań w 2021 r., a także inne elementy grodu zrekonstruowane na podstawie wyników badań archeologicznych (i odrobiny naszej wyobraźni): wały, bramy, studnię i paleniska. Pokażemy też sceny z życia i obrzędowości - m.in. słowiański pogrzeb - oraz zabytki kultury materialnej i… wiele więcej! - zaznacza "Archeologia i starożytności Chodlika".