Triglav wznosi się na wysokość 2864 m n.p.m. i jest najwyższą górą Słowenii. Jego sylwetka znajduje się na fladze państwowej, a wejście na szczyt jest ważnym elementem słoweńskiej tradycji górskiej. Lodowiec położony na jego zboczach przez dziesięciolecia stanowił natomiast cenne źródło danych dla naukowców badających zmiany klimatu.
Jak informują badacze z Instytutu Geograficznego im. Antona Melika, po 80 latach regularnych pomiarów sytuacja osiągnęła punkt, w którym nie chodzi już tylko o kurczenie się lodowca, ale o jego faktyczny zanik. Ostatnie obserwacje wskazują, że powierzchniowe pozostałości lodu przestały istnieć.
Od kilkudziesięciu hektarów do ostatnich płatów lodu
W połowie XIX wieku Lodowiec Triglavski zajmował około 40-46 hektarów. Kiedy w 1946 roku rozpoczęto jego regularne pomiary, jego powierzchnia wynosiła już około 14 hektarów. W kolejnych dekadach proces topnienia przyspieszał. W 2003 roku lodowiec zajmował zaledwie około 0,7 hektara.
Z czasem jego powierzchnia rozpadała się na odizolowane fragmenty, a odsłaniające się skały dzieliły lód na mniejsze części. W ostatnich latach pozostałości lodowca zajmowały już tylko niewielkie obszary. Pod koniec września 2026 roku główny fragment miał około pięciu metrów długości i zaledwie pół metra grubości w najgrubszym miejscu.
Tegoroczny sezon topnienia okazał się wyjątkowo niekorzystny. Według Miha Pavška, badacza z Instytutu Geograficznego im. Antona Melika, temperatura we wrześniu na pobliskiej stacji meteorologicznej Kredarica, położonej na wysokości około 2513 m n.p.m., przekraczała średnią z lat 1991-2020 o ponad 3 stopnie Celsjusza. Podobnie ciepłe były czerwiec i sierpień. Naukowiec ocenił, że obecny i poprzedni sezon topnienia mogą okazać się najcieplejszymi od rozpoczęcia pomiarów w 1955 roku.
"Niektóre rzeczy wydawały się wieczne"
Matija Zorn, dyrektor Instytutu Geograficznego im. Antona Melika, podkreśla, że Triglav zajmuje centralne miejsce w słoweńskiej tożsamości narodowej. Zanik lodowca oznacza więc nie tylko zmianę w krajobrazie, lecz także utratę ważnego elementu dziedzictwa przyrodniczego oraz naturalnego wskaźnika zmian klimatu.
Wraz z topnieniem lodowca odchodzi również część mnie. Są rzeczy, które ludzie uważali za wieczne. Jak widać, lodowce do nich nie należą
Lód pozostał pod ziemią, ale drugi lodowiec również zanika
Zniknięcie lodu na powierzchni nie oznacza, że w całym masywie Triglavu nie ma już lodu. Naukowcy wskazują na jego obecność w podziemnych partiach góry, między innymi w jaskiniach i szybach odsłoniętych w miarę cofania się lodowca. Nie są to jednak pozostałości głównej, powierzchniowej formacji, którą przez dekady monitorowano.
Podobny proces zachodzi na górze Skuta, gdzie znajduje się drugi ze słoweńskich lodowców. Tamtejszy lód również się kurczy i staje coraz cieńszy. Jest jednak lepiej osłonięty przed promieniowaniem słonecznym, dlatego może przetrwać nieco dłużej. Oba lodowce są jednak szczególnie wrażliwe na ocieplenie ze względu na niewielkie rozmiary i położenie na południowo-wschodnim krańcu Alp.












