Droga Mleczna, jak inne galaktyki, ma w centrum supermasywną czarną dziurę. Jest nią Sagittarius A* o masie około 4,3 mln mas Słońca. Obiekt uważany jest za względnie spokojny, ale może to być złudne założenie. Sonda rentgenowska wykryła, że przez ostatni tysiąc lat obiekt był źródłem brutalnych zdarzeń.
Czarna dziura Drogi Mlecznej Sagittarius A* generowała potężne rozbłyski
Naukowcy wykorzystali dane zebrane przez sondę rentgenowską XRISM (X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission) stworzoną przez agencję JAXA, w ramach wspólnej misji Japończyków, Amerykanów i Europejczyków. To, co znaleźli astronomowie, okazało się szokujące.
Nic z mojego zawodowego szkolenia jako astronoma zajmującego się promieniowaniem rentgenowskim, nie przygotowało mnie na coś takiego
Naukowcy z wykorzystaniem XRISM znaleźli ogromne turbulencje w gigantycznej chmurze gazu w pobliżu centrum naszej galaktyki. Analiza danych wykazała, że w ciągu ostatniego tysiąca lat Sagittarius A* wygenerował potężne rozbłyski, które zaprzeczają jego "łagodnej postaci". Były to bardzo brutalne zdarzenia, które ciężko sobie wyobrazić.
Misja sondy XRISM pozwoli poznać historię kosmosu
Astronomowie nie kryją podekscytowania. Czarne dziury same w sobie nie emitują światła, a więc ich badania są utrudnione. Jednak takie misje jak XRISM pozwalają zgłębić historię tych obiektów.
Uczeni twierdzą, że w ten sposób będzie można zbadać także inne obiekty i spróbować rozwikłać pewne zagadki związane z historią kosmosu.
"Jesteśmy po prostu szczęściarzami, którzy mogli rozwiązać problemy związane z przetwarzaniem tych danych w ten zupełnie nowy sposób" - dodał Stephen DiKerby.
Sonda rentgenowska XRISM została wystrzelona przez agencję JAXA we wrześniu 2023 r. Pierwsze zdjęcia z tego obserwatorium mogliśmy zobaczyć kilka miesięcy później. Na czym polega jego wyjątkowość?
Sonda agencji JAXA jest w stanie wykrywać promienie rentgenowskie o energii od 400 elektronowoltów do 12 tys. elektronowoltów. Dla porównania światło widzialne ma zaledwie od 2 do 3 elektronowoltów. To daje astronomom zupełnie nowe możliwości z zakresu badań zjawisk w kosmosie, które dotychczas były poza zasięgiem.
