Badacze opracowali syntetyczną komórkę, która potrafi rosnąć, kopiować własny materiał genetyczny i dzielić się, czyli wykonywać procesy dotychczas kojarzone wyłącznie z żywymi organizmami. Nowa konstrukcja, nazwana SpudCell, nie jest jeszcze formą życia w biologicznym znaczeniu tego słowa, ale to zdaniem autorów pierwszy system zbudowany wyłącznie z nieożywionych składników chemicznych, który potrafi przeprowadzić pełny cykl komórkowy - od wzrostu, przez replikację DNA, aż po podział prowadzący do powstania kolejnego pokolenia komórek.
Komórka zbudowana od zera
Dotychczas większość projektów biologii syntetycznej polegała na modyfikowaniu istniejących mikroorganizmów. Zespół kierowany przez biolog syntetyczną Kate Adamalę postawił sobie znacznie ambitniejszy cel - stworzyć komórkę od podstaw, aby każdy jej element był dokładnie poznany i możliwy do kontrolowania. Punktem wyjścia były mikroskopijne pęcherzyki tłuszczowe, czyli liposomy, pełniące funkcję błony komórkowej.
W ich wnętrzu umieszczono siedem syntetycznych plazmidów tworzących genom SpudCell oraz układ odpowiedzialny za odczytywanie informacji genetycznej i produkcję białek. Cały genom nowej komórki liczy zaledwie 90 tysięcy par zasad DNA. To znacznie mniej, niż wcześniej zakładali naukowcy, którzy szacowali, że do funkcjonowania minimalnej komórki potrzebnych jest co najmniej 113 tysięcy par zasad.
Potrafi rosnąć i rozmnażać się
SpudCell funkcjonuje w specjalnym roztworze zawierającym wszystkie związki chemiczne niezbędne do życia. Łączy się z niewielkimi pęcherzykami dostarczającymi enzymy, rybosomy i inne składniki potrzebne do produkcji białek, następnie wykorzystuje zapisane w DNA instrukcje do wzrostu, kopiowania genomu oraz podziału. Badaczom udało się również zaobserwować proces przypominający dobór naturalny. Komórki wyposażone w korzystniejsze warianty genetyczne namnażały się skuteczniej i stopniowo wypierały pozostałe z populacji.
To najbardziej fascynująca i najważniejsza rzecz, jaką zrobiłam w swojej pracy. Dopiero po pewnym czasie dotarło do mnie, że to naprawdę się dzieje (...) Odtworzyliśmy za pomocą chemii procesy, które do tej pory były możliwe wyłącznie w biologii. To dowód, że najbardziej podstawowe funkcje życia, jak wzrost i replikacja, nie wymagają żadnej tajemniczej "iskry życia"
Badaczka podkreśla, że osiągnięcie pokazuje, iż podstawowe cechy życia można odtworzyć bez udziału istniejących organizmów. Jednocześnie autorzy badania podkreślają, że SpudCell nie jest jeszcze żywym organizmem. Syntetyczne komórki są całkowicie uzależnione od środowiska laboratoryjnego, nie potrafią samodzielnie wytwarzać pełnego aparatu do syntezy białek, kontrolować własnego metabolizmu ani usuwać produktów przemiany materii.
Brakuje im również cytoszkieletu odpowiadającego za utrzymanie kształtu i transport substancji wewnątrz komórki. W efekcie funkcjonują jedynie przez kilka pokoleń, często popełniają błędy podczas kopiowania DNA i nie są zdolne do długotrwałej ewolucji. To właśnie dlatego część biologów nie uznaje ich jeszcze za formę życia.
Ale i bez tego mamy do czynienia z osiągnięciem przełomowym, bo pełna znajomość wszystkich elementów budowy SpudCell oznacza, że naukowcy otrzymali platformę, którą można dowolnie rozwijać i modyfikować. W przyszłości podobne systemy mogłyby zostać zaprogramowane do produkcji leków, biomateriałów, nowych substancji chemicznych czy paliw, działając jak mikroskopijne biologiczne fabryki.











