Tak wyglądała medycyna Rzymian. Archeolodzy mają dowód
Archeolodzy dokonali zaskakującego odkrycia, znaleźli resztki ludzkich fekaliów w starym rzymskim naczyniu sprzed ponad 1,9 tys. lat. To pierwsze bezpośrednie dowody na stosowanie ludzkich odchodów w celach leczniczych w starożytności.
Podczas pracy w magazynach Muzeum w Bergamie, Cenker Atila, archeolog z Sivas Cumhuriyet University, zauważył w kilku szklanych naczyniach interesujące osady. A mowa unguentarium, czyli niewielkim flakonie służącym do przechowywania perfum, olejów lub leków. Naukowcy poddali je szczegółowej analizie i ku ich ogromnemu zaskoczeniu, jedno z naczyń - zdnalezione w grobie w starożytnym Pergamonie - zawierało resztki ludzki odchodów, najpewniej wykorzystywanych w celach medycznych.
Osady odkryliśmy w siedmiu różnych naczyniach, ale tylko w jednym uzyskaliśmy jednoznaczne wyniki. (...) Kiedy otworzyliśmy unguentarium, nie było nieprzyjemnego zapachu
Analiza chemiczna ujawnia sekret
Badacze wykorzystali chromatografię gazową sprzężoną ze spektrometrią mas (GC-MS), aby zidentyfikować związki organiczne w ciemnobrązowym osadzie. Wykryto coprostanol i 24-ethylcoprostanol, czyli typowe markery kału - stosunek tych związków sugeruje zaś, że pochodzenie resztek było ludzkie.
Co więcej, w próbce wykryto karwakrol, aromatyczny związek organiczny obecny w olejkach eterycznych z ziół, w tym tymianku. Naukowcy interpretują to jako próbę maskowania nieprzyjemnego zapachu ludzkiego kału, co pozwalało pacjentom przyjmować lekarstwo.
Fekalia w służbie medycyny
Starożytni lekarze, w tym słynny Galen z Pergamonu, zalecali mieszanki kału z ziołami jako leki na stany zapalne, infekcje czy zaburzenia rozrodcze. Teksty Galena opisują nawet stosowanie kału dzieci, które jadły strączki, chleb i wino. Maskowanie zapachu przy użyciu aromatycznych ziół, wina czy octu miało sprawić, że pacjent "zaakceptuje" preparat.
To pierwszy bezpośredni dowód chemiczny, że preparaty z odchodów były rzeczywiście stosowane w praktyce, a nie tylko teoretyzowane w tekstach medycznych
W II i III wieku Pergamon był ważnym ośrodkiem medycyny rzymskiej, a Galen i jego uczniowie kształtowali wiedzę medyczną w całym Cesarstwie. Najnowsze badanie potwierdza zaś, że praktyki opisane w literaturze klasycznej miały swoje odzwierciedlenie w rzeczywistych, fizycznych preparatach leczniczych.
