Tydzień mniej social mediów może zauważalnie poprawić psychikę
Z mediów społecznościowych wiele osób korzysta niemal odruchowo. O ich wpływie, zwłaszcza na młodych, mówi się coraz więcej. Nowe badanie pokazuje, że już tydzień ograniczenia może wyraźnie poprawić samopoczucie.
Z punktu widzenia nauki to niby tylko siedem dni, ale badanie opublikowane w JAMA Network Open pokazuje, że tak krótka przerwa od mediów społecznościowych może realnie poprawić samopoczucie.
Tygodniowy detoks od mediów społecznościowych
W eksperymencie wzięło udział 295 osób w wieku 18-24 lat. To grupa, która z social mediów korzysta niezwykle intensywnie, a jednocześnie jest bardziej narażona na problemy ze zdrowiem psychicznym. Naukowcy podkreślają, że dotychczasowe badania często się rozjeżdżały. Jedne wskazywały szkody, inne z kolei brak wyraźnego wpływu. Dlatego tym razem postawiono na bardziej obiektywne dane.
Wcześniejsze prace opierały się głównie na deklaracjach użytkowników, czyli na tym, ile ich zdaniem korzystają z telefonu, jak śpią oraz jak wygląda ich aktywność. To oznaczało dość duży margines błędu. W nowym badaniu zastosowano więc "fenotypowanie cyfrowe", czyli pasywne śledzenie użycia aplikacji, GPS, akcelerometru i stanu ekranu w smartfonach. Najpierw przez dwa tygodnie zbierano dane wyjściowe, a następnie uczestnicy przez tydzień próbowali ograniczyć korzystanie z Facebooka, Instagrama, Snapchata, TikToka i X. Codziennie wypełniali też krótkie ankiety o bieżącym stanie psychicznym.
Co dał tydzień detoksu?
Efekty okazały się zaskakujące. Przeciętnie odnotowano spadek objawów lęku o 16,1 proc., depresji o 24,8 proc. i bezsenności o 14,5 proc. Średni czas korzystania z social mediów spadł z 1,9 godziny do zaledwie 0,5 godziny dziennie. Najbardziej skorzystały osoby, które wcześniej miały skłonność do uzależniającego scrollowania i negatywnego porównywania się z innymi.
- Spekulujemy, że zaobserwowane poprawy były bardziej związane z redukcją okazji do problematycznego zaangażowania (…) niż z ogólnym skróceniem czasu przed ekranem - dodają badacze. Co ciekawe, nie odnotowano zmian w poziomie odczuwania samotności. Zdaniem autorów publikacji to naturalne - media społecznościowe często pełnią funkcję "łącznika" ze znajomymi.
Ostrożnie z optymizmem, ale wyniki mogą być przydatne
Badacze zaznaczają, że uczestnicy sami zgłosili się do eksperymentu i mogli spodziewać się pozytywnego efektu, co wprowadza pewne zniekształcenie. Brak też długoterminowej obserwacji. Mimo to według nich wnioski są wyraźne przydatne. Wskazują, że ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych może być korzystnym elementem terapii zdrowia psychicznego.
- Ograniczenie korzystania z mediów społecznościowych przez 1 tydzień może poprawić wyniki zdrowia psychicznego u młodych dorosłych - piszą w artykule.
Źródło: phys.org
Publikacja: Elombe Calvert et al, Social Media Detox and Youth Mental Health, JAMA Network Open (2025). DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2025.45245
