Uczeni dokonali przełomu. Zmierzyli moc dżetu czarnej dziury
Czarne dziury wyrzucają z siebie ogromne dżety. Zastanawialiście się kiedyś nad tym, jaka jest moc tego typu zjawisk? Naukowcy wykorzystali obserwacje i dane, które następnie poddano symulacjom. Na tej podstawie udało im się wyliczyć chwilową moc dżetu z pobliskiej czarnej dziury Cygnus X-1, od której dzieli nas kilka tys. lat świetlnych.
Czarne dziury to tajemnicze obiekty, które skrywają przed nami wiele sekretów. Naukowcom udaje się jednak udzielać odpowiedzi na kolejne pytania. Jednym z nich jest: jaką moc mają dżety wyrzucane przez czarne dziury?
Naukowcy wyliczyli moc dżetu pobliskiej czarnej dziury
Cygnus X-1 to nieodległa czarna dziura, która znajduje się kilka tys. lat świetlnych od nas. Obiekt ma towarzysza w postaci dużej gwiazdy o masie blisko 40 mas Słońca, z której czerpie materię. Grupa naukowców postanowiła przyjrzeć się dżetom, które powstają w wyniku tego zjawiska.
Uczeni zebrali dane i zdjęcia dzięki połączeniu różnych teleskopów rozsianych po Ziemi. Następnie przeprowadzili złożone symulacje komputerowe. Okazało się, że wiatr gwiezdny z towarzysza Cygnus X-1 wpływa na dżety czarnej dziury i je odpycha, a całość "tańczy" w rytm ruchu orbitalnego obu obiektów.
To pozwoliło na zmierzenie chwilowej mocy dżetu z czarnej dziury. Naukowcy wyliczyli, że odpowiada ona mocy mniej więcej 10 tys. razy większej od Słońca. Uczeni twierdzą, że jest to przełom, bo pozwala na ustalenie bilansu energetycznego tego typu obiektów, co dotychczas owiane było tajemnicą. W konsekwencji na oszacowanie, jak czarne dziury wpływają na wszechświat.
Wcześniej naukowcom udało się ustalić promieniowanie rentgenowskie wytwarzane przez opadającą materię. Jednak nie wiadomo było, ile energii trafia w ten sposób do dżetów.
Cygnus X-1 pierwszą znaną czarną dziurą
Cygnus X-1 to układ składający się z dużej gwiazdy oraz czarnej dziury i był pierwszym tego typu odkryciem w historii badań kosmosu. Przełomu dokonano w 1964 r. Obiekt znajduje się w konstelacji Łabędzia ponad 6 tys. lat świetlnych od nas.
Czarna dziura ma masę około 21 mas Słońca i jest bardzo zwartym tworem. Całość mieści się w średnicy zaledwie około 100 kilometrów. Wraz z gwiazdą towarzyszącą wirują na orbicie raz na 5,6 dnia.
Cygnus X-1 żywi się materią z towarzysza od około 20 tys. lat, którą przechwytuje wraz z silnym wiatrem gwiezdnym. Szacuje się, że podczas zjawiska obiekt traci nawet 100 mln razy więcej masy w swoim wietrze niż Słońce.
